Studia Prawa Prywatnego. Zeszyt 2/2026

Kompleksowa analiza polskiego i europejskiego prawa prywatnego ze wskazaniem systemowych rozwiązań.

W prezentowanym Zeszycie 2/2026 zostały opublikowane następujące artykuły:

• Ewa Bagińska, Wynagrodzenie szkody niemajątkowej w odpowiedzialności kontraktowej – uwagi de lege ferenda. Artykuł jest głosem w dyskusji na temat przyszłej regulacji zakresu odpowiedzialności cywilnej dłużnika z tytułu naruszenia zobowiązania. Autorka stawia pytania o kształt nowej regulacji w świetle projektowanej Księgi o zobowiązaniach Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego (2015) i analizuje podstawowe wybory regulacyjne. Na podstawie przeglądu orzecznictwa polskiego i zagranicznego dot. różnych kategorii umów stawia tezę, że koncepcja ogólnej regulacji roszczenia o wynagrodzenie szkody niemajątkowej ex contractu, której osią jest cel gospodarczy umowy znany stronom, jest trafna i dostatecznie elastyczna, a zarazem pozostawia sądom wystarczającą swobodę w poszukiwaniu słusznego rozstrzygnięcia ad casum.
• Rafał Adamus, Koncepcja zmian w regulacji bezskuteczności czynności fraudacyjnych dłużnika na przedpolu upadłości. Artykuł przedstawia kompleksową analizę oraz propozycję gruntownej przebudowy regulacji dotyczących bezskuteczności czynności fraudacyjnych dłużnika na przedpolu upadłości. Autor wskazuje, że obecny model – oparty na rozproszonych przepisach Prawa upadłościowego, Kodeksu cywilnego i Prawa restrukturyzacyjnego – jest niespójny, niejednolity i generuje liczne problemy praktyczne, w tym dotyczące ochrony osób trzecich, zakresu legitymacji syndyka, skutków prawnorzeczowych bezskuteczności, subrogacji procesowej oraz relacji między postępowaniem upadłościowym a procesem cywilnym. Autor proponuje nowy model legislacyjny oparty na czterech filarach: jednolitej regulacji przesłanek bezskuteczności, obejmującej szeroki katalog czynności fraudacyjnych, w tym czynności z osobami powiązanymi, zabezpieczenia, zapłaty niewymagalnych długów, cesje wierzytelności przyszłych oraz wypłaty w piramidach finansowych; automatycznej bezskuteczności z mocy prawa na dzień ogłoszenia upadłości; przeniesieniu orzekania do sądów powszechnych z uwagi na wysoką wartość i złożoność spraw; wyłącznej legitymacji syndyka oraz jasnych zasad subrogacji i wyłączeń.
• Mateusz Pilich, Umowa o naukę szkolną. Artykuł analizuje charakter prawny umowy o naukę szkolną zawieranej pomiędzy rodzicami ucznia niepełnoletniego (lub pełnoletnim uczniem) a osobą prowadzącą szkołę niepubliczną. Autor krytycznie odnosi się do tradycyjnego poglądu polskiej nauki prawa, wg którego stosunek cywilnoprawny towarzyszy w tym przypadku relacji administracyjnoprawnej. Wskazuje, że współczesne szkolnictwo prywatne opiera się na instytucji kontraktu w ramach konstytucyjnej wolności wyboru szkoły. W artykule omówiono ewolucję orzecznictwa w tej materii oraz strukturę stosunku zobowiązaniowego z umowy o naukę szkolną. Objaśniono strukturę podmiotową i treść umowy o naukę, kwalifikowanej jako odpłatna i wzajemna umowa o świadczenie usług. Autor przyjmuje, że stroną zobowiązania jest co do zasady uczeń (reprezentowany w razie potrzeby przez przedstawicieli ustawowych) oraz osoba prowadząca szkołę. Spory wynikające z tej umowy powinny podlegać kognicji sądów powszechnych, natomiast przepisy prawa oświatowego wyznaczają jedynie publicznoprawne ramy działalności szkoły.

Studia Prawa Prywatnego to kwartalnik związany z najbardziej prestiżową serią książkową w ofercie Wydawnictwa C.H.Beck: System Prawa Prywatnego, publikowaną we współpracy z Instytutem Naukowym PAN. Opiekę merytoryczną nad kwartalnikiem sprawują najwybitniejsze autorytety polskiego prawa prywatnego. Redaktorem Naczelnym był prof. Zbigniew Radwański. Jego dzieło kontynuuje prof. Bogudar Kordasiewicz, jako Redaktor Naczelny wraz z Zastępcą Redaktora Naczelnego dr. Mateuszem Grochowskim.