Nowa klasyfikacja budżetowa. Analiza zmian

Wykaz skrótów

O autorze

Wstęp

Rozdział I. Geneza i kontekst reformy klasyfikacji budżetowej

• 1. Reforma Systemu Budżetowego (RSB) w ramach KPO – kamienie milowe A2G i A2aG
  • 1.1. Koncepcja nowego systemu klasyfikacyjnego – założenia segmentu ekonomicznego
  • 1.2. Nowelizacja FinPubU z 2026 r. – najważniejsze zmiany
  • 1.3. Nowe rozporządzenie ministra finansów i gospodarki – zakres, przepisy przejściowe

Rozdział II. Nowy układ grup wydatków budżetu państwa – dostosowanie do ekonomicznego charakteru środków

• 1. Dotychczasowy układ siedmiu grup wydatków
• 2. Nowy układ pięciu grup wydatków
• 3. Likwidacja odrębnych grup: „Obsługa długu Skarbu Państwa” i „Środki własne Unii Europejskiej”
• 4. Zmiana terminologii: „środki własne Unii Europejskiej” zastąpione przez „zasoby własne Unii Europejskiej”
• 5. Wyodrębnienie transferów majątkowych z grupy wydatków majątkowych
• 6. Prezentacja wydatków na programy UE w ramach każdej grupy
• 7. Dodatkowa warstwa prezentacji: art. 116 ust. 3 FinPubU – wydatki według dysponentów

Rozdział III. Wydatki JST – dostosowanie do ekonomicznego charakteru środków

• 1. Dotychczasowy układ środków – wydatki bieżące i majątkowe JST
• 2. Nowy układ podgrup wydatków JST – porównanie i analiza
  • 2.1. Podgrupy wydatków bieżących JST (010−039)
  • 2.2. Podgrupy wydatków majątkowych JST (040−050)
  • 2.3. Paragrafy nieprzypisane do grup JST – zasada wyłączenia
  • 2.4. Wpływ zmian na wieloletnią prognozę finansową (WPF) i praktykę budżetową JST

Rozdział IV. Struktura nowej klasyfikacji paragrafowej – zasady budowy i numeracji

• 1. Zachowanie układu: dział – rozdział – paragraf
• 2. Nowa numeracja paragrafów – logika kodowania
  • 2.1. Pasmo 100 do 199 (wydatki bieżące, kategoria: daniny publiczne)
  • 2.2. Pasmo 200 do 244 (świadczenia na rzecz osób fizycznych)
  • 2.3. Pasmo 300 do 392 (transfery bieżące, dotacje)
  • 2.4. Pasmo 400 do 487 (transfery bieżące, środki i subwencje) ...........
  • 2.5. Pasmo 500 do 595 (transfery majątkowe)
  • 2.6. Pasmo 600 do 695 (wydatki bieżące, wynagrodzenia i zakupy usług)
  • 2.7. Pasmo 700 do 744 (wydatki majątkowe)
  • 2.8. Pasmo 741 do 744 (zakup akcji, udziałów oraz dywidendy)
  • 2.9. Pasmo 770 do 779 (wydatki bieżące, zakupy materiałów i mediów)
  • 2.10. Pasmo 801 do 828 (wydatki bieżące, obsługa długu)
  • 2.11. Pasmo 850 do 873 (transfery bieżące, zasoby UE i środki europejskie)
• 3. Czwarta cyfra – źródło lub przeznaczenie finansowania
• 4. Oznaczenia: D (dochodowy), W (wydatkowy), D/W (dochodowo-wydatkowy)
• 5. Zasada dwustronności podziałek
• 6. Podgrupy wydatków w numeracji paragrafów
• 7. Uproszczenie tytułów i objaśnień – cele i przykłady

Rozdział V. Klucz konwersji – przejście ze starej klasyfikacji paragrafów dochodowych na nową

• 1. Zasady korzystania z tabeli konwersji
• 2. Tabela konwersji – pełny wykaz paragrafów dochodowych
• 3. Paragrafy dochodowe podzielone na kilka nowych paragrafów
• 4. Paragrafy dochodowe połączone
• 5. Paragrafy dochodowe zlikwidowane
• 6. Nowe paragrafy dochodowe bez odpowiednika w dotychczasowej klasyfikacji

Rozdział VI. Klucz konwersji – przejście ze starej klasyfikacji paragrafów wydatkowych na nową

• 1. Zasady korzystania z tabeli konwersji wydatków
• 2. Tabela konwersji: pełny wykaz paragrafów wydatkowych
• 3. Paragrafy wydatkowe podzielone na kilka nowych paragrafów
• 4. Paragrafy wydatkowe połączone
• 5. Paragrafy wydatkowe przeniesione między grupami
• 6. Zlikwidowane paragrafy wydatkowe
• 7. Nowe paragrafy wydatkowe bez odpowiednika w dotychczasowej klasyfikacji

Rozdział VII. Omówienie wybranych zmian szczegółowych w paragrafach

• 1. Nowe paragrafy podatkowe i dochodowe – podział PIT, CIT, opłat
• 2. Paragrafy transferowe – dotacje i subwencje
• 3. Paragrafy świadczeń na rzecz osób fizycznych – nowe paragrafy
• 4. Paragrafy wynagrodzeń i pochodnych (§ 601−619)
• 5. Paragrafy usługowe i zakupowe
• 6. Paragrafy majątkowe
• 7. Paragrafy obsługi długu
• 8. Paragrafy zasobów własnych UE (850−859)
• 9. Paragrafy przychodów i rozchodów – zmiany doprecyzowujące

Rozdział VIII. Zmiany w klasyfikacji działów i rozdziałów

• 1. Nowa prezentacja działów i rozdziałów w jednym załączniku (bez PKD)
• 2. Nowe rozdziały (10022, 40022, 60010, 75091, 75092, 75670, 75671, 85235)
• 3. Rozdziały uchylone (72001, 75089, 75111, 75506, 75821, 80110, 80111, 80130)
• 4. Rozdziały ze zmienioną nazwą (75076, 75701, 75850, 80152)
• 5. Zmiany w objaśnieniach do rozdziałów

Rozdział IX. Struktura załączników do nowego rozporządzenia w sprawie klasyfikacji budżetowej

• 1. Załącznik Nr 1 – działy i rozdziały
• 2. Załącznik Nr 2 – paragrafy dochodów, przychodów, wydatków z przypisaniem do grup
• 3. Załącznik Nr 3 – paragrafy przychodów i rozchodów
• 4. Załączniki Nr 4 i 5 – klasyfikacja wydatków bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego

Rozdział X. Aspekty praktyczne wdrożenia nowej klasyfikacji

• 1. Przepisy przejściowe – stosowanie dotychczasowej klasyfikacji do budżetu 2026 r.
• 2. Dostosowanie systemów informatyczno-księgowych (FK)
• 3. Nowy art. 40a FinPubU – wytyczne ministra finansów dotyczące przypisywania paragrafów do kont
• 4. Wpływ na sprawozdawczość budżetową
• 5. Lista kontrolna wdrożenia nowej klasyfikacji w jednostce

Rozdział XI. Odpowiedzi na pytania

• 1. Zasady ogólne i klucze przejścia
  • 1.1. Nowe paragrafy a czwarta cyfra
  • 1.2. Oznaczenia w cudzysłowie
  • 1.3. Tabela przejścia ze starych paragrafów na nowe
  • 1.4. Powiązania § 424 z 701
  • 1.5. Powiązania nowych paragrafów dotyczących pomocy dydaktycznych z dotychczasowym § 424
  • 1.6. Ewidencja i klasyfikacja na przełomie 2026 i 2027 roku
  • 1.7. Nowa numeracja paragrafów
  • 1.8. Rozumienie dotychczasowego określenia JST
  • 1.9. Nowe paragrafy dotyczące rezerw
  • 1.10. Obowiązek stosowania nowych § 200, 300, 500
  • 1.11. Symbole DW, D oraz W
• 2. Planowanie na 2027
  • 2.1. Grupowanie wydatków w budżecie państwa a grupowanie wydatków w JST
  • 2.2. Projekty planów finansowych i budżetu na 2027 r.
  • 2.3. Fakultatywność stosowania grupowania wydatków
  • 2.4. Grupy wydatków w opisie faktury
  • 2.5. Opis merytoryczny faktury
  • 2.6. Możliwość tworzenia grup paragrafowych
  • 2.7. Grupa paragrafów 4000
  • 2.8. Przyporządkowanie wydatku lub dochodu do poszczególnych grup
  • 2.9. Planowanie wydatków inwestycyjnych
  • 2.10. Podział na wydatki bieżące i majątkowe w projekcie planu finansowego
  • 2.11. Upoważnienie do dokonywania zmian w planie finansowym
  • 2.12. SMUP
  • 2.13. Uproszczenia w klasyfikacji
  • 2.14. Budżet zadaniowy
  • 2.15. Grupa wydatków przy zadaniach zleconych realizowanych przez JST
  • 2.16. Grupa „transfery majątkowe”
  • 2.17. Załączniki inwestycyjne w systemie BeSTia
• 3. Sprawozdawczość budżetowa i finansowa na przełomie roku 2026/2027
  • 3.1. Sprawozdania budżetowe za 2026 r.
  • 3.2. Zmiany w sprawozdawczości budżetowej
  • 3.3. Obowiązywanie paragrafów 474 i 485 do końca 2026 r.
  • 3.4. Zobowiązania powstałe w 2026 r., a zapłacone w 2027 r.
  • 3.5. Zobowiązania na przełomie roku z perspektyw bilansu i klasyfikacji budżetowej
  • 3.6. Składki ZUS na przełomie roku
  • 3.7. Zobowiązania zaksięgowane z końcem roku
  • 3.8. Dodatkowe wynagrodzenie roczne za 2026 r., wypłacone w 2027 r.
  • 3.9. Zasady konwersji klasyfikacji budżetowej
  • 3.10. Ewidencja zobowiązań prezentowanych w bilansie
  • 3.11. Porównywalność danych
  • 3.12. Analizy porównawcze
  • 3.13. Paragrafy oznaczone jako dochodowo-wydatkowe
  • 3.14. Czwarte cyfry paragrafów w projektach UE
• 4. Ewidencja księgowa, plan kont wraz z analityką oraz polityka rachunkowości
  • 4.1. Ewidencja księgowa w układzie grup wydatków na koncie 130
  • 4.2. Analityka do kont syntetycznych
  • 4.3. Konta pozabilansowe zespołu 9
  • 4.4. Zasady dekretacji dokumentów księgowych
  • 4.5. Konieczność aktualizacji polityki rachunkowości
  • 4.6. Obowiązek dostosowania planów kont
  • 4.7. Obowiązek rozszerzenia analityki kont
  • 4.8. Przyporządkowanie paragrafów nowej klasyfikacji do kont kosztów rodzajowych zespołu 4
  • 4.9. Przegląd kont i paragrafów oznaczonych jako D i W
• 5. Wydatki majątkowe i bieżące, środki trwałe oraz progi wartościowe
  • 5.1. Zakup WNiP
  • 5.2. Ustalanie przez jednostkę progu ujmowania składników majątkowych
  • 5.3. Środki trwałe amortyzowane jednorazowo
  • 5.4. Zasada istotności wydatków a nakłady bieżące i majątkowe
  • 5.5. Progi kwotowe dla wydatków majątkowych
  • 5.6. Podział na paragrafy majątkowe i bieżące a jednorazowe umarzanie
  • 5.7. Powiązania pomiędzy wydatkiem majątkowym a księgowaniem na koncie 011
  • 5.8. Charakter wydatków ujmowanych na koncie 013
  • 5.9. Znaczenia konta 013
  • 5.10. Wydatki powyżej progu istotnej wartości określonego w przyjętych zasadach polityce rachunkowości dla traktowania
  • 5.11. Zakup drukarki
  • 5.12. Drukarka jako pomoc dydaktyczna
  • 5.13. Koszty bezpośrednio związane z nabyciem i przystosowaniem składnika do używania
  • 5.14. Faktura wyszczególniająca materiały i usługę transportu
  • 5.15. Zakup niskocennego środka trwałego z kosztami transportu
  • 5.16. Konsekwencje uchylenia § 472 „Amortyzacja”
  • 5.17. Nowy § 701 „Środki trwałe amortyzowane jednorazowo”
• 6. Wydatki na pomoce dydaktyczne
  • 6.1. Zasady ujmowania w ewidencji pomocy dydaktycznych
  • 6.2. Pomoc dydaktyczna jako wydatek majątkowy po 1.1.2027 r.
  • 6.3. Zakup pomocy dydaktycznych powyżej 10 000 zł
  • 6.4. Zakup programów medycznych służących procesowi dydaktycznemu
  • 6.5. Zakup książek
  • 6.6. Zakup książek branżowych
• 7. Licencje, oprogramowanie i usługi informatyczne
  • 7.1. Zakup Office Box
  • 7.2. Dożywotnia i roczna licencja na Office
  • 7.3. Charakter wydatku na roczną opłatę licencyjną za oprogramowanie księgowe
  • 7.4. Dostęp do aplikacji Vulcan
  • 7.5. Licencja na oprogramowanie finansowo-księgowe (FKB)
  • 7.6. Licencja 12-miesięczna na antywirus
  • 7.7. Licencje odnowione
  • 7.8. Katalog usług informatycznych
  • 7.9. Umowa zlecenia z osobą fizyczną na usługi informatyczne
• 8. Internet i usługi telekomunikacyjne
  • 8.1. Usługa transmisji danych
  • 8.2. Opłata za publiczny adres IP wykazana na fakturze za Internet
• 9. Paragrafy łączone dochodowo-wydatkowe (DW)
  • 9.1. Wyjaśnienie znaczenia paragrafów łączonych DW
  • 9.2. Konsolidacja paragrafów
  • 9.3. Brak § 433 w tabeli udostępnionej przez MF
  • 9.4. Adnotacja DW przy zakupach ujmowanych w § 4220
  • 9.5. Wpływ za refakturę
  • 9.6. Taki sam paragraf po stronie dochodów i wydatków
  • 9.7. Refakturowanie czynszu i mediów
• 10. Dochody budżetowe
  • 10.1. Dochody z paneli fotowoltaicznych
  • 10.2. Dochody z paneli fotowoltaicznych wynikające z faktur sprzedaży za energię
  • 10.3. Zakres zmian w paragrafach dochodowych
  • 10.4. Nowe paragrafy dla dochodów ujmowanych dotychczas w § 066 i 067
  • 10.5. Wyżywienie nauczycieli i obsługi
  • 10.6. Dochody z wpłat od dłużników alimentacyjnych
  • 10.7. Dochody z potrąceń z Funduszu Alimentacyjnego
  • 10.8. Sprzedaż biletów komunikacji miejskiej
  • 10.9. Dochody z usług odprowadzania ścieków
• 11. Składki ZUS, wynagrodzenia i świadczenia pracownicze
  • 11.1. Składki na ubezpieczenia społeczne
  • 11.2. Składki na ubezpieczenia podopiecznych w OPS
  • 11.3. Urlop wychowawczy pracownika
  • 11.4. Składka społeczna od zasiłku dla bezrobotnego
  • 11.5. Składki osób zatrudnionych na umowie zlecenia
  • 11.6. Odmienne oznaczenia grup 030 i 020 przy § 411
  • 11.7. Fundusz Pracy
  • 11.8. Wynagrodzenia bezosobowe
  • 11.9. Wynagrodzenie dla płatnika składek
  • 11.10. Partycypacja kosztów wynagrodzeń dla członków ZNP
  • 11.11. Refundacja za studia podyplomowe w ramach dokształcania nauczycieli
  • 11.12. Ubezpieczenia pracowników socjalnych
  • 11.13. Dodatek wiejski wypłacany nauczycielom
  • 11.14. Refundacja szkieł korekcyjnych
  • 11.15. Zakup soczewek kontaktowych
  • 11.16. Ekwiwalenty za pranie dla pracowników
• 12. Ubezpieczenia, opłaty, podatki i abonamenty
  • 12.1. Opłaty RTV
  • 12.2. Ubezpieczenie mienia, w formie obciążenia jednostki notą
  • 12.3. Ubezpieczenie uczniów podczas wycieczki
  • 12.4. Ubezpieczenia komunikacyjne
  • 12.5. Opłata do Wód Polskich dotycząca oczyszczalni ścieków, odprowadzania ścieków i wód
  • 12.6. Podatek od nieruchomości
  • 12.7. Opłata z tytułu odrolnienia
  • 12.8. Opłaty za pozwolenie na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym
  • 12.9. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi płacona do gminy
• 13. Wyżywienie, posiłki i artykuły spożywcze
  • 13.1. Posiłki w ramach programu „Posiłek w szkole i w domu” (OPS)
  • 13.2. Posiłki profilaktyczne i napoje
  • 13.3. Obiady dla pracowników
  • 13.4. Artykuły spożywcze na zajęcia nauki gotowania
  • 13.5. Żywność częściowo do zajęć dydaktycznych a częściowo dla grup wychowawczych w internacie
  • 13.6. Koszt opakowań plastikowych (butelek) zwrotnych (kaucyjnych)
  • 13.7. Zakup wody
  • 13.8. Zasiłki pomocy społecznej
• 14. Media – energia, woda, ścieki, gaz, ogrzewanie, odpady
  • 14.1. Zakup i dystrybucja energii
  • 14.2. Woda i ścieki
  • 14.3. Opłata abonamentowa przy fakturze za wodę
  • 14.4. Opłata za wywóz śmieci
  • 14.5. Koszt gospodarowania odpadami
  • 14.6. Eksploatacja węzła cieplnego
  • 14.7. Opłata za gaz
  • 14.8. Olej grzewczy
• 15. Pojazdy, paliwo, delegacje, ryczałty i dowóz
  • 15.1. Wiza
  • 15.2. Wcześniejszy zakup biletu kolejowego przed wyjazdem
  • 15.3. Paliwo do nauki jazdy uczniów
  • 15.4. Dzierżawa urządzeń GPS i usługi monitorowania
  • 15.5. Zakup części zamiennych do samochodu służbowego
  • 15.6. Przeglądy okresowe samochodów z wymianą filtrów oleju, powietrza i paliwa
  • 15.7. Ładowanie samochodów elektrycznych
  • 15.8. Delegacja z wykorzystaniem samochodu elektrycznego
  • 15.9. Ryczałt samochodowy
  • 15.10. Zwrot rodzicowi kosztów dojazdu dziecka do placówki
• 16. Szkolenia, kursy, konferencje
  • 16.1. Szkolenia uczniów z pierwszej pomocy
  • 16.2. Szkolenie pracownika na umowie zlecenia
  • 16.3. Szkolenia funkcjonariuszy
  • 16.4. Wyjazd na szkolenie
  • 16.5. Dofinansowanie z Urzędu Pracy z KFS
• 17. Przeglądy, konserwacje, remonty i usługi techniczne
  • 17.1. Kalibracja lub adiustacja alkomatów
  • 17.2. Coroczne badanie laboratoryjne wody w budynkach szkoły
  • 17.3. Dzierżawa pojemników związana z wywozem nieczystości
  • 17.4. Wykonanie co kwartał przeglądu konserwacyjnego instalacji systemu sygnalizacji włamania
  • 17.5. Instalacja oświetlenia awaryjnego oraz montaż urządzeń dodatkowych
  • 17.6. Zakup farb na potrzeby remontu wykonywanego siłami własnymi
  • 17.7. Zakup materiałów na potrzeby utrzymania czystości w obiektach jednostki
  • 17.8. Zakup materiałów różnych w ramach programów wychowawczych
• 18. Pomoc społeczna, wychowankowie, rodziny zastępcze i świadczenia
  • 18.1. Statuetki wręczane przez Starostę laureatom nagrody w dziedzinie kultury
  • 18.2. Koszty utrzymania wychowanka domu dziecka
  • 18.3. Opłaty za mieszkanie uczniów w bursie
  • 18.4. Usługi dietetyczne i ćwiczenia fizjoterapeutyczne wychowanków
• 19. Pozostałe wydatki specyficzne
  • 19.1. Koszty zastępstwa procesowego
  • 19.2. Refaktura za media za bieżący rok
  • 19.3. Refaktura wody i energii na najemcę
  • 19.4. Kary umowne za nienależyte wykonanie umowy
  • 19.5. Stare paragrafy „tzw. ukraińskie”
• 20. ZFŚS
  • 20.1. Nowy paragraf dla ZFŚS
  • 20.2. Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych

Rozdział XII. Akt prawny