Zamknięcie roku 2025 w jednostkach finansów publicznych + wzory do pobrania

O Autorce

Wykaz skrótów

Wprowadzenie

Rozdział I. Podstawy prawne i ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych, budżetowych i z operacji finansowych strefy budżetowej

• 1. Podstawy prawne prowadzenia ksiąg rachunkowych i sprawozdawczości finansowej
• 2. Wpływ DochSamTerytU na sprawozdawczość
• 3. Środki pochodzące z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg oraz Funduszu Pomocy Ukrainie na finansowanie zadań ochrony ludności i obrony cywilnej
• 4. Zmiany w klasyfikacji budżetowej
• 5. Podstawy prawne sporządzania sprawozdawczości budżetowej oraz zmiany w tym zakresie w 2025 r.
• 6. Ogólne zasady sporządzania sprawozdań budżetowych za 2025 r.
• 7. Podstawy prawne i ogólne zasady sporządzania sprawozdań z operacji finansowych za 2025 r.
• 8. Podstawy prawne sprawozdawczości budżetowej w układzie zadaniowym oraz zmiany w tym zakresie w 2025 r.
• 9. Ogólne zasady sporządzania sprawozdań finansowych za 2025 r.
  • 9.1. Przekazywanie i udostępnianie rocznego sprawozdania finansowego
  • 9.2. Podpisanie rocznego sprawozdania finansowego
  • 9.3. Przechowywanie rocznego sprawozdania finansowego
• 10. Odpowiedzialność za roczne jednostkowe sprawozdanie finansowe

Rozdział II. Etapy zamykania ksiąg rachunkowych – wymogi w zakresie ich poprawności, zasady ich prowadzenia i zamykania

• 1. Etapy zamykania ksiąg rachunkowych za 2025 r.
• 2. Kompletność ksiąg rachunkowych
• 3. Wymagania w zakresie poprawności ksiąg rachunkowych
• 4. Znaczenie nadrzędnych zasad rachunkowości dla rzetelnego sprawozdania finansowego
• 5. Zapisy w urządzeniach księgowych
• 6. Wymogi w zakresie sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych i wewnętrznych uzgodnień ksiąg rachunkowych
• 7. Wstępne i ostateczne zamknięcie ksiąg rachunkowych oraz zapisy we wstępnie zamkniętych księgach rachunkowych
  • 7.1. Terminy związane z zamknięciem ksiąg rachunkowych
  • 7.2. Zapisy księgowe po zamknięciu wstępnym
  • 7.3. Ujmowanie zdarzeń po dniu bilansowym
  • 7.4. Korekty błędów popełnionych w poprzednich latach obrotowych
  • 7.5. Wydruki z ksiąg rachunkowych na koniec roku obrotowego
• 8. Przechowywanie oraz ochrona ksiąg rachunkowych, dokumentów i dowodów księgowych
• 9. Korekty błędnych zapisów w księgach rachunkowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych
  • 9.1. Ogólne zasady dotyczące korekt, korekty dokonywane w ciągu roku budżetowego
  • 9.2. Korygowanie błędów wykrytych po zakończeniu roku, w którym powstały

Rozdział III. Koszty i przychody na przełomie roku obrotowego

• 1. Wpływ nadrzędnych zasad rachunkowości na ujmowanie kosztów i przychodów na przełomie roku
• 2. Ograniczenia w zakresie zaciągania zobowiązań w jednostkach sektora finansów publicznych w oparciu o FinPubU i przepisy wykonawcze do tej ustawy
• 3. Krajowe Standardy Rachunkowości a ujmowanie kosztów i przychodów na przełomie roku
• 4. Koszty i przychody na przełomie roku w świetle przepisów podatkowych
• 5. Rozliczenia międzyokresowe czynne i bierne
• 6. Rozliczenia międzyokresowe przychodów
• 7. Ujęcie w ewidencji księgowej kosztów i przychodów na przełomie roku obrotowego

Rozdział IV. Dotacje udzielane ze środków publicznych – udzielanie, rozliczanie i ewidencja

• 1. Podstawa prawna udzielania dotacji
• 2. Dotacje – wyjaśnienie pojęć, rodzaje dotacji
• 3. Umowy o udzielenie dotacji celowej
• 4. Zwrot dotacji do budżetu państwa i budżetu jednostki samorządu terytorialnego
• 5. Przypadki naruszenia dyscypliny finansów publicznych w zakresie udzielania, rozliczania i wydatkowania dotacji
• 6. Schematy księgowań z wyjaśnieniami
  • 6.1. Zasady ogólne ewidencji dotacji udzielanych ze środków publicznych przez jednostki przekazujące dotacje
    • 6.1.1. Ewidencja dotacji na kontach syntetycznych
    • 6.1.2. Ewidencja szczegółowa – analityka w zakładowym planie kont w zakresie dotacji
  • 6.2. Ewidencja dotacji otrzymywanych przez jednostki samorządu terytorialnego
  • 6.3. Ewidencja dotacji udzielanych przez jednostkę samorządu terytorialnego
  • 6.4. Ewidencja dotacji udzielanych z funduszy celowych
  • 6.5. Ewidencja dotacji otrzymywanych przez samorządowe zakłady budżetowe
  • 6.6. Prezentacja nierozliczonych dotacji w sprawozdawczości finansowej

Rozdział V. Wycena bilansowa aktywów i pasywów w jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych

• 1. Wpływ nadrzędnych zasad rachunkowości na wycenę składników majątkowych
• 2. Utrata wartości aktywów
• 3. Zasady wyceny aktywów i pasywów na dzień bilansowy
  • 3.1. Wartości niematerialne i prawne oraz środki trwałe
  • 3.2. Środki trwałe w budowie
  • 3.3. Długoterminowe aktywa finansowe
  • 3.4. Długoterminowe i krótkoterminowe należności oraz udzielone pożyczki
  • 3.5. Rzeczowe składniki obrotowe
  • 3.6. Aktywa pieniężne
  • 3.7. Fundusze własne oraz pozostałe aktywa i pasywa
  • 3.8. Zobowiązania
  • 3.9. Rezerwy na zobowiązania i bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów
  • 3.10. Wycena aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych na dzień bilansowy, ewidencja księgowa różnic kursowych
    • 3.10.1. Sposób wyceny aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych
    • 3.10.2. Ustalanie różnic kursowych
    • 3.10.3. Ujmowanie różnic kursowych w księgach rachunkowych
    • 3.10.4. Ewidencja różnic kursowych w księgach budżetu
    • 3.10.5. Ewidencja różnic kursowych w księgach jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych

Rozdział VI. Rezerwy i zobowiązania warunkowe w sprawozdawczości finansowej

Rozdział VII. Zatwierdzanie sprawozdań finansowych

• 1. Procedura absolutoryjna
  • 1.1. Sprawozdanie roczne z wykonania budżetu
  • 1.2. Informacje o stanie mienia JST
  • 1.3. Przekazanie sprawozdań przez zarząd do organu stanowiącego
  • 1.4. Wniosek w sprawie absolutorium
  • 1.5. Uchwała w sprawie absolutorium
  • 1.6. Harmonogram prac nad uchwałą absolutoryjną
• 2. Moment przyjęcia sprawozdań finansowych

Rozdział VIII. Badanie przez biegłych rewidentów sprawozdań finansowych jednostek samorządu terytorialnego

• 1. Podstawy badania sprawozdań finansowych JST i zakres badania sprawozdania finansowego
• 2. Cel badania sprawozdań finansowych JST
• 3. Wybór firmy audytorskiej do badania sprawozdań finansowych JST
• 4. Dokumentacja z badania sprawozdania finansowego
• 5. Komunikaty na stronie Polskiej Izby Biegłych Rewidentów

Rozdział IX. Środki pomocowe w sprawozdaniach finansowych za 2025 r.

Rozdział X. Zasady ustalania wydatków niewygasających w jednostkach budżetu państwa i jednostkach samorządu terytorialnego

• 1. Zasady ogólne ustalania wydatków niewygasających w jednostkach budżetu państwa i JST
• 2. Zasady ustalania wydatków niewygasających w jednostkach budżetu państwa
• 3. Zasady ustalania wydatków niewygasających w JST
• 4. Środki pomocowe – rozliczanie zaliczek
  • 4.1. Niewykorzystane środki pieniężne, o których mowa w art. 217 ust. 2 pkt 8 FinPubU a wydatki niewygasające
• 5. Schematy księgowe z wyjaśnieniami w zakresie wydatków niewygasających JST
• 6. Ewidencja wydatków niewygasających w państwowych jednostkach budżetowych
• 7. Wykazywanie wydatków niewygasających w bilansie z wykonania budżetu JST 192

Rozdział XI. Zasady dokonywania odpisów aktualizujących za 2025 r.

• 1. Ogólne zasady dokonywania odpisów aktualizujących
• 2. Utrata wartości środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz środków trwałych w budowie
• 3. Odpisy aktualizujące w zakresie inwestycji długoterminowych
  • 3.1. Zasady ustalone w ustawie o rachunkowości
  • 3.2. Zasady ustalone w rozporządzeniu w sprawie rachunkowości
  • 3.3. Ewidencja odpisów aktualizujących długoterminowe aktywa finansowe
• 4. Zasady dokonywania odpisów aktualizujących rzeczowych składników majątku obrotowego
• 5. Zasady dokonywania odpisów aktualizujących należności
• 6. Zasady ewidencji odpisów aktualizujących należności
• 7. Wykazywanie odpisów aktualizujących w sprawozdawczości finansowej

Rozdział XII. Środki pozostałe na wydzielonym rachunku dochodów na koniec roku

Rozdział XIII. Inwentaryzacja za 2025 r.

• 1. Regulacje prawne
• 1.1. Ogólne zasady inwentaryzacji ujęte w standardach, stanowiskach i rekomendacjach Komitetu Standardów Rachunkowości
• 2. Cele inwentaryzacji
• 3. Zasady prowadzenia inwentaryzacji
• 4. Inwentaryzacja zbiorów bibliotecznych
• 5. Etapy przeprowadzania inwentaryzacji
• 6. Odpowiedzialność za przeprowadzenie inwentaryzacji
• 7. Osoby materialnie odpowiedzialne za inwentaryzowane składniki majątku
• 8. Procedury wewnętrzne dotyczące inwentaryzacji
• 8.1. Instrukcja inwentaryzacyjna
• 8.2. Definicja terenu strzeżonego i składowiska strzeżonego
• 8.3. Zarządzenie w sprawie inwentaryzacji
• 9. Komisje inwentaryzacyjne i zespoły spisowe
• 10. Terminy i metody inwentaryzacji
• 11. Inwentaryzacja w formie spisu z natury
  • 11.1. Zasady postępowania przy przeprowadzeniu inwentaryzacji w formie spisu z natury
  • 11.2. Wytyczne KSR 11 w zakresie inwentaryzacji środków trwałych w drodze spisu z natury
  • 11.3. Zadania osób materialnie odpowiedzialnych w trakcie inwentaryzacji
  • 11.4. Arkusze spisowe
  • 11.5. Inwentaryzacja elektroniczna
• 12. Inwentaryzacja w formie potwierdzenia salda
  • 12.1. Zasady ogólne
  • 12.2. Wytyczne w sprawie inwentaryzacji rozrachunków zawarte w stanowisku Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie rozrachunków z kontrahentami
• 13. Weryfikacja aktywów i pasywów
• 14. Niedobory i nadwyżki inwentaryzacyjne
• 15. Ewidencja księgowa różnic inwentaryzacyjnych
• 16. Kompensata nadwyżek i niedoborów inwentaryzacyjnych – przykład liczbowy
• 17. Ewidencja rozliczenia wyników inwentaryzacyjnych – przykład liczbowy

Rozdział XIV. Zasady sporządzania bilansu z wykonania budżetu państwa, budżetu jednostki samorządu terytorialnego

• 1. Zasady ogólne
• 2. Zasady ustalania wyniku finansowego budżetu JST
• 3. Operacje księgowe dotyczące zamknięcia ksiąg rachunkowych
• 4. Charakterystyka poszczególnych wierszy sprawozdania z wykonania budżetu
• 5. Sporządzanie bilansu z wykonania budżetu JST – przykład liczbowy

Rozdział XV. Bilans jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego za 2025 r.

• 1. Zagadnienia ogólne
• 2. Ewidencja księgowa rocznych przeksięgowań
• 3. Charakterystyka poszczególnych wierszy bilansu jednostek organizacyjnych
• 4. Przykład sporządzania bilansu jednostki budżetowej za 2025 r. urzędu JST

Rozdział XVI. Rachunek zysków i strat jednostki (wariant porównawczy)

• 1. Zagadnienia ogólne
• 2. Charakterystyka poszczególnych wierszy rachunku zysków i strat
• 3. Przykład sporządzania rachunku zysków i strat w urzędzie JST za 2025 r.

Rozdział XVII. Zestawienie zmian w funduszu jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego

• 1. Zagadnienia ogólne
• 2. Funkcjonowanie konta 800 „Fundusz jednostki”
• 3. Charakterystyka poszczególnych wierszy zestawienia zmian z funduszu jednostki
• 4. Przykład sporządzania zestawienia zmian w funduszu jednostki za 2025 r. w urzędach JST

Rozdział XVIII. Informacja dodatkowa

• 1. Zagadnienia ogólne
• 2. Wpływ inwazji Rosji na Ukrainę oraz nowych źródeł dochodów i nowych rodzajów wydatków w związku z nakładanymi na jednostki sektora finansów publicznych nowymi zadaniami na informację dodatkową za 2025 r.
• 3. Zakres informacji dodatkowej
• 4. Części informacji dodatkowej
  • 4.1. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego
  • 4.2. Dodatkowe informacje i objaśnienia
• 5. Charakterystyka poszczególnych wierszy informacji dodatkowej
  • 5.1. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego
• 5.2. Dodatkowe informacje i objaśnienia
  • 5.2.1. Pozycje od 1.1. do 1.16.
    • 5.2.1.1. Szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, zawierający stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia z tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu, przemieszczenia wewnętrznego, oraz stan końcowy, a dla majątku amortyzowanego – podobne przedstawienie stanów i tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji lub umorzenia
  • 5.2.1.2. Aktualna wartość rynkowa środków trwałych, w tym dóbr kultury – o ile jednostka dysponuje takimi informacjami
  • 5.2.1.3. Kwota dokonanych w trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych odrębnie dla długoterminowych aktywów niefinansowych oraz długoterminowych aktywów finansowych
  • 5.2.1.4. Wartość gruntów użytkowanych wieczyście
  • 5.2.1.5. Wartość nieamortyzowanych lub nieumarzanych przez jednostkę środków trwałych, używanych na podstawie umów najmu, dzierżawy i innych umów, w tym z tytułu umów leasingu
  • 5.2.1.6. Liczba oraz wartość posiadanych papierów wartościowych, w tym akcji i udziałów oraz dłużnych papierów wartościowych
  • 5.2.1.7. Dane o odpisach aktualizujących wartość należności, ze wskazaniem stanu na początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie na koniec roku obrotowego, z uwzględnieniem należności finansowych JST (stan pożyczek zagrożonych)
  • 5.2.1.8. Dane o stanie rezerw według celu ich utworzenia na początek roku obrotowego, zwiększeniach, wykorzystaniu, rozwiązaniu i stanie końcowym
  • 5.2.1.9. Podział zobowiązań długoterminowych o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową lub wynikającym z innego tytułu prawnego, okresie spłaty: powyżej 1 roku do 3 lat, powyżej 3 do 5 lat, powyżej 5 lat
  • 5.2.1.10. Kwota zobowiązań, w sytuacji gdy jednostka kwalifikuje umowy leasingu zgodnie z przepisami podatkowymi (leasing operacyjny), a według przepisów o rachunkowości byłby to leasing finansowy lub zwrotny z podziałem na kwotę zobowiązań z tytułu leasingu finansowego lub leasingu zwrotnego
  • 5.2.1.11. Łączna kwota zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki, ze wskazaniem charakteru i formy tych zabezpieczeń
  • 5.2.1.12. Łączna kwota zobowiązań warunkowych, w tym również udzielonych przez jednostkę gwarancji i poręczeń, także wekslowych, niewykazanych w bilansie, ze wskazaniem zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki oraz charakteru i formy tych zabezpieczeń
  • 5.2.1.13. Wykaz istotnych pozycji czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych, w tym kwota czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów stanowiąca różnicę między wartością otrzymanych finansowych składników aktywów a zobowiązaniem zapłaty za nie
  • 5.2.1.14. Łączna kwota otrzymanych przez jednostkę gwarancji i poręczeń niewykazanych w bilansie
  • 5.2.1.15. Kwota wypłaconych środków pieniężnych na świadczenia pracownicze
  • 5.2.1.16. Inne informacje
  • 5.2.2. Pozycje od 2.1. do 2.5.
    • 5.2.2.1. Wysokość odpisów aktualizujących wartość zapasów
    • 5.2.2.2. Koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, w tym odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły koszt wytworzenia środków trwałych w budowie w roku obrotowym
    • 5.2.2.3. Kwota i charakter poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie
    • 5.2.2.4. Informacje o kwocie należności z tytułu podatków realizowanych przez organy podatkowe podległe ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych wykazywanych w sprawozdaniu z wykonania planu dochodów budżetowych
    • 5.2.2.5. Inne informacje
  • 5.2.3. Inne informacje niż wymienione powyżej, jeżeli mogłyby w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki

Rozdział XIX. Łączne sprawozdanie finansowe

• 1. Zagadnienia ogólne
  • 1.1. Wyłączenia wzajemnych rozliczeń
  • 1.2. Zakres stosowania ustawy o rachunkowości przy sporządzaniu łącznego sprawozdania finansowego
  • 1.3. Zakres stosowania zasad ustalonych dla konsolidacji sprawozdań finansowych przy eliminacji wzajemnych rozliczeń
    • 1.3.1. Wyłączenia
      • 1.3.1.1. Łączny bilans jednostki
      • 1.3.1.2. Łączny rachunek zysków i strat jednostki
      • 1.3.1.3. Łączne zestawienie zmian w funduszu jednostki
    • 1.3.2. Zasady sporządzania łącznej informacji dodatkowej
  • 1.4. Ewidencja na koncie 976 „Wzajemne rozliczenia między jednostkami”
• 2. Przykład sporządzania łącznych sprawozdań finansowych za 2025 r.

Rozdział XX. Skonsolidowany bilans jednostki samorządu terytorialnego

• 1. Zasady ogólne oraz podstawy prawne konsolidacji w sektorze finansów publicznych
• 2. Istota, pojęcia i zakres konsolidacji sprawozdań finansowych
  • 2.1. Zasady wynikające z ustawy o rachunkowości oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczegółowych zasad sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych
  • 2.2. Zwolnienia z obowiązku konsolidacji sprawozdań finansowych
  • 2.3. Jednostki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym jednostki samorządu terytorialnego
  • 2.4. Zasady wypełniania wzoru skonsolidowanego bilansu jednostki samorządu terytorialnego
• 3. Metody konsolidacji
  • 3.1. Metoda konsolidacji pełnej
  • 3.2. Metoda konsolidacji proporcjonalnej
  • 3.3. Metoda praw własności
• 4. Konsolidacja w następnych okresach sprawozdawczych po pierwszym roku obowiązkowego sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego
• 5. Wyłączenie dywidendy
• 6. Przykład sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostki samorządu terytorialnego na 31.12.2025 r.