Analiza podwójnej istotności – praktyczny przewodnik w sprawozdawczości firm

O autorach

Wykaz skrótów

Wprowadzenie

Rozdział I. Kontekst regulacyjny analizy podwójnej istotności

• 1. Geneza zmian dyrektywy CSRD
• 2. Pierwotny harmonogram wdrażania dyrektywy CSRD
• 3. Omnibus – najnowsze zmiany w dyrektywie CSRD
• 4. Atestacja i porównywalność raportów ESG
• 5. Struktura raportu zgodnego z CSRD
• 6. Zakres tematyczny – środowisko, społeczeństwo, ład zarządczy
• 7. ESRS tematyczne
  • 7.1. Wskaźniki środowiskowe
  • 7.2. Wskaźniki społeczne
  • 7.3. Wskaźniki ładu korporacyjnego
• 8. Tematy specyficzne dla organizacji
• 9. Należyta staranność – fundament odpowiedzialnego działania
  • 9.1. Rola należytej staranności w kontekście ESRS
  • 9.2. Źródła odniesienia
  • 9.3. Powiązania między należytą starannością a ujawnieniami w ESRS

Rozdział II. Kontekst biznesowy analizy podwójnej istotności

• 1. Budowanie zaufania i reputacji wśród interesariuszy
• 2. Lepsze zarządzanie ryzykiem
• 3. Ułatwiony dostęp do finansowania
• 4. Przygotowanie na przyszłe wymogi i zmiany regulacyjne
• 5. Wzrost efektywności i innowacyjności
• 6. Wzrost wartości firmy i jej długoterminowej stabilności

Rozdział III. Przygotowanie do analizy podwójnej istotności

• 1. Określenie celu i zakresu analizy podwójnej istotności
• 2. Włączenie analizy podwójnej istotności do strategii biznesowej
• 3. Komunikacja z interesariuszami
• 4. Ramy czasowe procesu analizy podwójnej istotności
• 5. Od nadmiaru do istotności – jak selekcjonować dane do analizy podwójnej istotności
• 6. Przygotowanie do analizy ESG – kroki i zasoby
• 7. Bez kogo analiza się nie uda – rola działów i ekspertów
• 8. Dobór zespółu roboczego do analizy podwójnej istotności
  • 8.1. Przykład dobrze dobranego składu zespołu roboczego
    • 8.1.1. Współpraca z zewnętrznymi ekspertami w procesie analizy DMA
    • 8.1.2. Spotkanie z biegłym rewidentem – kluczowe aspekty dokumentacji ESG
  • 8.2. Najczęstsze trudności organizacyjne i jak ich unikać
    • 8.2.1. Brak centralnego repozytorium danych
    • 8.2.2. Niejasne role i odpowiedzialność
    • 8.2.3. Problemy z dostępem do danych
    • 8.2.4. Brak płynnej współpracy między działami
    • 8.2.5. Niedostateczne wsparcie zarządu
    • 8.2.6. Opóźnienia w uzyskiwaniu zgód i nadawaniu uprawnień
    • 8.2.7. Nadmiar danych i brak priorytetyzacji
    • 8.2.8. Zaufanie do koordynatora projektu i zarządzanie danymi

Rozdział IV. Rola zarządu i rady nadzorczej w procesie raportowania zgodnego z dyrektywą CSRD

• 1. Rola zarządu
• 2. Rola rady nadzorczej
• 3. Wspólna odpowiedzialność i znaczenie kultury organizacyjnej

Rozdział V. Analiza podwójnej istotności – kluczowy element zgodności z dyrektywą CSRD

• 1. Podwójna istotność
  • 1.1. Istotność wpływu
  • 1.2. Istotności finansowa
• 2. Podwójna a pojedyncza istotność
• 3. Aspekty, które należy uwzględnić podczas analizy podwójnej istotności
• 4. Wymiary istotności oddziaływań i istotności finansowej
  • 4.1. Istotność oddziaływań
  • 4.2. Perspektywa czasowa oceny
  • 4.3. Oddziaływanie pozytywne i negatywne
  • 4.4. Skala i zakres oddziaływań
  • 4.5. Prawdopodobieństwo zdarzenia dla potencjalnych oddziaływań
  • 4.6. Nieodwracalny charakter dla negatywnych oddziaływań
  • 4.7. Istotność finansowa
  • 4.8. Ryzyka i możliwości
  • 4.9. Skala oddziaływań
  • 4.10. Prawdopodobieństwo zdarzenia
• 5. Etapy przeprowadzania analizy podwójnej istotności

Rozdział VI. Diagnoza ESG – przegląd podstawowych informacji o przedsiębiorstwie i otoczeniu biznesowym

• 1. Analiza zewnętrzna i wewnętrzna
• 2. Diagnoza kwestii środowiskowych
• 3. Diagnoza kwestii społecznych
• 4. Diagnoza kwestii zarządczych
• 5. Wykorzystywanie wyników Diagnozy ESG
• 6. Diagnoza ESG – checklista

Rozdział VII. Identyfikacja łańcucha wartości

• 1. Łańcuch wartości – definicje, zakres i interpretacje
• 2. Mapowanie łańcucha wartości
• 3. Identyfikacja łańcucha wartości w praktyce
  • 3.1. Analiza operacji własnych jednostki
  • 3.2. Analiza łańcucha wartości na poziomie wyższym i niższym
  • 3.3. Identyfikacja interesariuszy w łańcuchu wartości
• 4. Znaczenie łańcucha wartości w raportowaniu i na dalszych etapach analizy podwójnej istotności
• 5. Wyzwania i dobre praktyki w analizie łańcucha wartości
  • 5.1. Złożoność i rozległość łańcucha wartości
  • 5.2. Brak transparentności i dostępności danych
  • 5.3. Standaryzacja i porównywalność danych
  • 5.4. Złożoność prawna i odpowiedzialność za działania w całym łańcuchu wartości
  • 5.5. Koszty i zasoby
• 6. Studium przypadku: Identyfikacja łańcucha wartości w kontekście ESG
  • 6.1. Identyfikacja łańcucha wartości – firma z branży produkcyjnej
    • 6.1.1. Schemat łańcucha wartości – od surowca do recyklingu
    • 6.1.2. Upstream – źródło surowców i procesy przygotowawcze
    • 6.1.3. Downstream – od dystrybucji po zarządzanie końcem życia produktu
    • 6.1.4. Elementy wspierające i kształtujące łańcuch wartości
    • 6.1.5. Interesariusze – centrum uwagi w mapowaniu łańcucha wartości
    • 6.1.6. Wnioski i znaczenie mapowania łańcucha wartości
  • 6.2. Identyfikacja łańcucha wartości – firma z branży tekstylnej produkująca w Azji Południowo-Wschodniej
    • 6.2.1. Struktura łańcucha wartości w praktyce
    • 6.2.2. Wnioski z mapowania
    • 6.2.3. Znaczenie dla strategii zrównoważonego rozwoju
  • 6.3. Identyfikacja łańcucha wartości – firma z sektora transportu i logistyki
    • 6.3.1. Łańcuch wartości firmy Maersk

Rozdział VIII. Zarządzanie interesariuszami: identyfikacja, priorytetyzacja i strategie zaangażowania

• 1. Interesariusze, zainteresowane strony i posiadacze praw – podstawowe pojęcia w kontekście CSRD i analizy podwójnej istotności
  • 1.1. Zainteresowane strony w świetle ESRS 1
  • 1.2. Rightsholders – kluczowi posiadacze praw
  • 1.3. Znaczenie dla raportowania zgodnego z CSRD
  • 1.4. Wnioski dla praktyki zarządzania ESG
  • 1.5. Identyfikacja interesariuszy
  • 1.6. Wybór grup interesariuszy i jego kluczowe uwarunkowania
  • 1.7. Identyfikacja zainteresowanych stron
  • 1.8. Kluczowe zainteresowane strony
  • 1.9. Ciche zainteresowane strony
• 2. Strategia zaangażowania interesariuszy
  • 2.1. Standard AA1000
  • 2.2. Proces zaangażowania interesariuszy
  • 2.3. Cykl mapowania zaangażowania interesariuszy
    • 2.3.1. Profilowanie interesariuszy (stakeholder profiling)
    • 2.3.2. Mapowanie interesariuszy (stakeholder mapping)
    • 2.3.3. Przegląd i aktualizacja (review process)
  • 2.4. Wybór strategii zaangażowania interesariuszy
    • 2.4.1. Ilościowe oraz jakościowe metody zaangażowania interesariuszy
    • 2.4.2. Badanie ankietowe
    • 2.4.3. Sesja dialogowa
    • 2.4.4. Grupy fokusowe
    • 2.4.5. Ustrukturyzowane wywiady
    • 2.4.6. Zaangażowania interesariuszy – podejście praktyczne
• 3. Wymóg dotyczący ujawniania informacji SBM-2 – interesy i opinie zainteresowanych stron
• 4. Ewaluacja rezultatów procesu zaangażowania interesariuszy
  • 4.1. Obiektywne dowody a opinie interesariuszy
  • 4.2. Analiza wyników badania interesariuszy
  • 4.3. Rola benchmarkingu w analizie wyników badania interesariuszy
  • 4.4. Analiza jakościowego podejścia do wyników zaangażowania interesariuszy
    • 4.4.1. Podział interesariuszy i struktura odpowiedzi
    • 4.4.2. Metody analizy jakościowej
    • 4.4.3. Identyfikacja kluczowych wniosków

Rozdział IX. Perspektywa istotności wpływu w analizie podwójnej istotności

• 1. Ocena istotności wpływu w ramach podwójnej istotności (impact materiality)
• 2. Identyfikacja wpływów, ryzyk i szans w ramach analizy istotności wpływu
• 3. Ocena wpływów, ryzyk i szans w ramach analizy istotności wpływu
  • 3.1. ESRS E1 – Zmiana klimatu (pkt 20−21)
  • 3.2. ESRS E2 – Zanieczyszczenie (pkt 11)
  • 3.3. ESRS E3 – Woda i zasoby morskie (pkt 8)
  • 3.4. ESRS E4 – Bioróżnorodność i ekosystemy (pkt 17−19)
  • 3.5. ESRS E5 – Zasoby i gospodarka cyrkularna (pkt 11)
  • 3.6. ESRS G1 – Postępowanie biznesowe (przeciwdziałanie korupcji) (pkt 6)
  • 3.7. ESRS S1 – Własne zasoby pracownicze i wpływ na pracowników (dodatek A do standardu S1)
• 4. Kryteria oceny istotności wpływu i ustalanie progów
• 5. Ocena wpływów według ich charakteru oraz zastosowania kryteriów istotności
  • 5.1. Wpływ rzeczywisty negatywny
  • 5.2. Wpływ rzeczywisty pozytywny
  • 5.3. Wpływ potencjalny negatywny
  • 5.4. Wpływ potencjalny pozytywny
• 6. Podsumowanie klasyfikacji wpływów i zastosowania kryteriów
• 7. Znaczenie trzech horyzontów czasowych w analizie podwójnej istotności – wymóg kompleksowej oceny wpływu
• 8. Checklista oceny istotności wpływu
• 9. Studium przypadku: Analiza istotności wpływu
  • 9.1. Sektor nieruchomości: wpływ urbanizacji i energochłonności
  • 9.2. Przemysł ciężki: emisje, odpady i transformacja technologiczna
  • 9.3. Przemysł spożywczy: wpływ rolnictwa, zdrowia i łańcucha dostaw

Rozdział X. Perspektywa istotności finansowej w analizie podwójnej istotności

• 1. Identyfikacja wpływów, ryzyk i szans w ramach analizy istotności finansowej
  • 1.1. Podstawowe definicje
  • 1.2. Podejście do identyfikacji według regulatora
  • 1.3. Podejście praktyczne – identyfikacja ryzyk i szans, które wynikają z wpływów
  • 1.4. Identyfikacja ryzyk i szans, które wynikają z zależności od zasobów
  • 1.5. Identyfikacja ryzyk i szans, które wynikają z innych czynników
  • 1.6. Ocena istotności finansowej – firma z sektora przemysłowego (Stora Enso)
• 2. Ocena wpływów, ryzyk i szans w ramach analizy istotności finansowej
  • 2.1. Oceniane parametry
  • 2.2. Podejście do oceny parametrów
  • 2.3. Skala skutków finansowych
  • 2.4. Skala ilościowa
  • 2.5. Skala jakościowa
  • 2.6. Prawdopodobieństwo
  • 2.7. Ostateczna ocena istotności finansowej
  • 2.8. Studium przypadku: Podejścia do oceny istotności finansowej ryzyk i szans
    • 2.8.1. GN Group – integracja z ERM i wielowymiarowa skala (GN Group Annual Report 2024)
    • 2.8.2. Ørsted – podejście scenariuszowe i skalowanie ilościowe (Ørsted Annual Report 2024)
    • 2.8.3. Rockwool – podejście średnio-ilościowe i ocena oparta na EBIT (Rockwool Group Annual Report 2024)
    • 2.8.4. Novo Nordisk – adaptacyjne podejście bez uśredniania wyników (Novo Nordisk Annual Report 2024)
• 3. Analiza i ocena ryzyk i szans związanych z klimatem z wykorzystaniem analizy scenariuszowej
  • 3.1. Definicja ryzyka fizycznego
  • 3.2. Scenariusze klimatyczne – podstawowe dokumenty
  • 3.3. Scenariusze klimatyczne według IPCC
    • 3.3.1. RCP 4.5 – scenariusz umiarkowanej redukcji emisji
    • 3.3.2. RCP 8.5 – scenariusz wysokiej emisji
  • 3.4. Znaczenie scenariuszy klimatycznych
• 4. Checklista: Analiza istotności finansowej

Rozdział XI. Samoocena jakości i staranności

• 1. Rozszerzenie analizy jakości danych o aspekty techniczne
• 2. Kontekst łańcucha wartości w ocenie ESG
• 3. Proces zbierania danych oraz zachowanie należytej staranności
• 4. Ocena skuteczności działań firmy w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz identyfikacja obszarów do ewentualnej poprawy
• 5. Integracja celów SDG i ESG w strategii biznesowej
• 6. Globalne standardy regulacyjne w zakresie ESG
  • 6.1. Regulacje w Stanach Zjednoczonych – SEC Climate Disclosure Rules
  • 6.2. Międzynarodowe standardy IFRS Sustainability – ISSB
  • 6.3. Regulacje ESG w Azji – Chiny i zielone finanse
• 7. Identyfikacja i priorytetyzacja celów oraz KPI w zakresie ESG
  • 7.1. Jak działa cost-benefit analysis
  • 7.2. Zastosowanie CBA w strategii biznesowej
  • 7.3. CBA w kontekście ESG i zrównoważonego rozwoju
• 8. Innowacje technologiczne i ograniczanie śladu węglowego
• 9. Regulacje i mechanizmy rynkowe wspierające innowacje
  • 9.1. Wpływ na strategię firm
• 10. Adaptacja do zmian klimatu – strategiczne podejście do zarządzania zasobami naturalnymi
  • • 10.1. Zarządzanie wodą – kluczowy zasób w dobie zmian klimatu
  • 10.2. Zrównoważone zarządzanie glebą – walka z degradacją ekosystemów
  • 10.3. Bioróżnorodność – fundament ekosystemów i odporności na zmiany klimatu
  • 10.4. Adaptacja do zmian klimatu jako element strategii korporacyjnej

Rozdział XII. Matryca podwójnej istotności według standardów ESRS

• 1. Ocena i nadawanie wag w procesie określania istotności
• 2. Dobór standardów tematycznych ESRS na podstawie wyników
• 3. Prezentacja wyników – tabela czy wykres
  • 3.1. Tabela z wynikami oceny
  • 3.2. Macierz 2D (wykres podwójnej istotności)

Rozdział XIII. Narzędzia do raportowania ESG zgodnie z wymaganiami ESRS

• 1. Wartość biznesowa narzędzi ESG
• 2. Kryteria wyboru narzędzia dopasowanego do organizacji
  • 2.1. Wsparcie techniczne i rozwój narzędzia
  • 2.2. Możliwości raportowania i potrzeby interesariuszy
  • 2.3. Integracja z infrastrukturą IT

Zakończenie