Podatek u źródła. Ujęcie prawne, podatkowe i bilansowe + wzory do pobrania

Wykaz skrótów

O autorze

Wstęp

Rozdział I. Podatek u źródła – istota, system i źródła prawa

• 1. Istota podatku u źródła i znaczenie nazwy „podatek płatnika”
• 2. Źródła prawa dotyczące podatku u źródła i relacje między nimi
• 3. Praktyka interpretacyjna w podatku u źródła

Rozdział II. Obowiązki płatnika w podatku u źródła – identyfikacja, pobór, ewidencja księgowa i rozliczenie podatku

• 1. Informacje wstępne
• 2. Katalog należności objętych podatkiem u źródła (CIT)
• 3. Katalog należności objętych podatkiem u źródła (PIT)
• 4. Obowiązki płatnika
• 5. Odpowiedzialność i konsekwencje nieprawidłowego poboru
• 6. Certyfikat rezydencji
  • 6.1. Definicja i funkcja certyfikatu rezydencji w podatku u źródła
  • 6.2. Forma certyfikatu rezydencji
  • 6.3. Ważność certyfikatu rezydencji
  • 6.4. Certyfikat uzyskany po wypłacie
  • 6.5. Podmioty transparentne podatkowo
• 7. Oświadczenie rzeczywistego właściciela
• 8. Ubruttowienie należności
  • 8.1. Wzór na ubruttowienie
  • 8.2. Ubruttowienie a dokumentowanie i raportowanie
  • 8.3. Ubruttowienie a koszty podatkowe po stronie płatnika (CIT)
  • 8.4. Ubruttowienie a zwrot podatku u źródła
• 9. Ewidencja księgowa podatku u źródła od należności podlegających WHT wypłacanych kontrahentowi zagranicznemu
  • 9.1. Potrącenie podatku u źródła z wynagrodzenia należnego kontrahentowi zagranicznemu
  • 9.2. Ubruttowienie wynagrodzenia należnego kontrahentowi zagranicznemu z tytułu usługi objętej podatkiem u źródła
• 10. Kurs waluty i różnice kursowe przy wypłatach na rzecz nierezydentów dla celów podatku u źródła
  • 10.1. Rozliczenie należności wypłacanych nierezydentom w walucie obcej
    • 10.1.1. Dwie metody ustalania różnic kursowych
    • 10.1.2. Różnice kursowe a kosztowy charakter należności
    • 10.1.3. Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych
    • 10.1.4. Metoda rachunkowa a odrębność zasad ustalania kursu waluty dla celów podatku u źródła
  • 10.2. Kurs waluty dla celów podatku u źródła przy wypłatach na rzecz nierezydentów
    • 10.2.1. Aktualna linia organów podatkowych
    • 10.2.2. Wcześniejsza linia sądów administracyjnych
    • 10.2.3. Wzmocnienie argumentacji za podejściem opartym na dniu wypłaty po 2019 r.

Rozdział III. Wpływ objaśnień podatkowych na obowiązki związane z podatkiem u źródła

• 1. Uwagi wstępne (zakres ochrony, możliwości zastosowania)
• 2. Rzeczywisty właściciel jako przesłanka korzystania z preferencji w podatku u źródła
• 3. Przesłanka otrzymania należności dla własnej korzyści oraz brak zobowiązania do przekazania całości lub części należności
• 4. Przesłanka prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej
• 5. Dzielony substrat osobowo-majątkowy
  • 5.1. Preferencja wynikająca z dyrektyw unijnych (PS lub IR)
  • 5.2. Preferencje wynikające z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania
• 6. Zakres płatności objętych obowiązkiem badania warunku rzeczywistego właściciela
• 7. Okoliczności badane w celu weryfikacji warunku rzeczywistego właściciela
• 8. Szczególne przypadki okoliczności badanych w celu weryfikacji warunku rzeczywistego właściciela
• 9. Standard badania możliwości zastosowania preferencyjnej stawki podatku, zwolnienia lub niepobrania podatku
• 10. Szczególne przypadki badania warunku rzeczywistego właściciela
• 11. Klauzula look-through approach jako szczególny wariant badania warunku rzeczywistego właściciela
• 12. Look-through approach a dywidenda na gruncie dyrektywy PS
  • 12.1. Look-through approach w praktyce Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej po wydaniu objaśnień podatkowych
  • 12.2. Brak możliwości zastosowania look-through approach z uwagi na zmianę charakteru płatności
  • 12.3. Dywidenda w dwóch strumieniach – granice look-through approach w dyrektywie PS
  • 12.4. Granice look-through approach w dyrektywie PS przy udziale państwa trzeciego
  • 12.5. Proporcjonalne look-through approach – częściowe zastosowanie preferencji z dyrektywy PS
• 13. Look-through approach a odsetki/należności licencyjne na gruncie dyrektywy IR
  • 13.1. Modelowy przykład look-through approach dla odsetek i należności licencyjnych
  • 13.2. Granice look-through approach przy odsetkach – zmiana charakteru płatności w łańcuchu
  • 13.3. Granice look-through approach w dyrektywie IR
  • 13.4. Sytuacja mieszana back-to-back
• 14. Look-through approach a dywidendy na gruncie UPO
  • 14.1. Wariant 1 – wymóg bezpośredniego udziału w UPO
  • 14.2. Wariant 2 – dopuszczalność posiadania bezpośredniego lub pośredniego udziału w UPO
  • 14.3. Wariant 3 – brak doprecyzowania formy posiadania udziałów w UPO
• 15. Look-through approach a odsetki i należności licencyjne na gruncie UPO
• 16. Rozszerzony zakres podmiotowy badania warunku rzeczywistego właściciela
• 17. Domniemanie spełnienia warunku rzeczywistego właściciela na gruncie dyrektywy PS
• 18. Organizacja zbiorowego zarządzania jako rzeczywisty właściciel

Rozdział IV. Opodatkowanie należności pasywnych (biernych)

• 1. Dywidendy
  • 1.1. Dywidendy wypłacane na rzecz nierezydentów będących podatnikami CIT (zwolnienie dywidendowe)
  • 1.2. Preferencja wynikająca z UPO jako alternatywa dla zwolnienia dywidendowego
  • 1.3. Sekwencja analizy płatnika w CIT
  • 1.4. Dywidendy wypłacane na rzecz nierezydentów będących podatnikami PIT
  • 1.5. Wpływ interpretacji ogólnej z 15.11.2024 r.
  • 1.6. Spór w orzecznictwie w zakresie obowiązku badania rzeczywistego właściciela przy wypłacie dywidend
• 2. Odsetki
  • 2.1. Ogólne zasady opodatkowania u źródła odsetek wypłacanych na rzecz nierezydentów będących podatnikami CIT
  • 2.2. Zwolnienie ustawowe dla odsetek w CIT jako preferencja w podatku u źródła
  • 2.3. Preferencja podatkowa na gruncie właściwej UPO
  • 2.4. Odsetki wypłacane na rzecz nierezydentów będących podatnikami PIT
• 3. Należności licencyjne
  • 3.1. Ogólne zasady opodatkowania u źródła należności licencyjnych wypłacanych na rzecz nierezydentów
  • 3.2. Kryteria uznania płatności za należność licencyjną
  • 3.3. Udzielenie licencji a przeniesienie własności praw
  • 3.4. Licencja a usługi niematerialne w kontekście podatku u źródła
  • 3.5. Płatności za infrastrukturę IT i chmurę: usługa czy użytkowanie urządzenia przemysłowego
  • 3.6. Licencja standardowa vs. licencja end-user
    • 3.6.1. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawie licencji end-user 
    • 3.6.2. Kryteria rozstrzygające – kiedy opłata za licencję end-user jest „należnością licencyjną”
• 4. Wpływ interpretacji ogólnej z 20.11.2024 r. na należności odsetkowe oraz licencyjne
  • 4.1. Powód wydania interpretacji
  • 4.2. Zwolnienie z art. 21 ust. 3 PDOPrU i jego unijne tło
  • 4.3. Warunek z art. 21 ust. 3 pkt 2 PDOPrU
  • 4.4. Warunek z art. 21 ust. 3c PDOPrU
  • 4.5. Znaczenie orzecznictwa TSUE i duńskich spraw oraz sposób wykorzystania tych tez przez Ministra Finansów
  • 4.6. Przełożenie interpretacji na praktykę organów podatkowych i interpretacje indywidualne
  • 4.7. Praktyczne skutki interpretacji

Rozdział V. Mechanizm pay&refu

• 1. Wprowadzenie do mechanizmu – zakres i podstawowe kryteria
  • 1.1. Mechanizm pay&refund w podatku u źródła
  • 1.2. Pierwszy sposób – oświadczenie płatnika
  • 1.3. Drugi sposób – uzyskanie opinii o stosowaniu preferencji
• 2. Zasady ubiegania się o zwrot podatku pobranego przez płatnika (2 modele)
  • 2.1. Zwrot w trybie WHT-refund
  • 2.2. Zwrot w trybie stwierdzenia nadpłaty z OrdPU
  • 2.3. Przyczyny powstania dwóch ścieżek
• 3. Procedura zwrotu podatku u źródła „po poborze” (WHT-refund) – konstrukcja, podmioty uprawnione, dokumentacja, terminy
  • 3.1. Kiedy działa reżim pay&refund (a więc i WHT-refund)
  • 3.2. Materialna istota zwrotu – realizacja preferencji „po poborze”
  • 3.3. Ustalenie wnioskodawcy – kto ma legitymację do złożenia wniosku
  • 3.4. Dokumenty i oświadczenia wymagane w podatku dochodowym od osób prawnych
    • 3.4.1. Certyfikat rezydencji podatnika
    • 3.4.2. Dokumenty dotyczące płatności i rozliczenia należności
    • 3.4.3. Dokumenty pokazujące, jak powstało zobowiązanie do wypłaty
    • 3.4.4. Oświadczenie podatnika o spełnieniu warunków zwolnienia z PDOPrU
    • 3.4.5. Oświadczenie podatnika o obowiązku podatkowym i o statusie rzeczywistego właściciela, gdy wniosek składa podatnik
    • 3.4.6. Oświadczenie o rzeczywistej działalności gospodarczej, gdy wniosek składa podatnik
    • 3.4.7. Dokumenty pokazujące, dlaczego płatnik zapłacił podatek z własnych środków i kto poniósł jego ciężar ekonomiczny
    • 3.4.8. Uzasadnienie, dlaczego warunki z oświadczeń są spełnione
  • 3.5. Dokumenty i oświadczenia wymagane w PDOFizU
  • 3.6. Złożenie wniosku
  • 3.7. Kontrola formalna kompletności
  • 3.8. Weryfikacja merytoryczna
  • 3.9. Rozstrzygnięcie
  • 3.10. Terminy i mechanizm przedłużenia
  • 3.11. Techniczny sposób zwrotu
  • 3.12. Właściwy organ
  • 3.13. Przepisy procesowe
• 4. Procedura zwrotu podatku u źródła poza mechanizmem pay&refund
  • 4.1. Pojęcie nadpłaty i podstawy prawne zwrotu w OrdPU
  • 4.2. Uprawnienie do wniosku o nadpłatę w realiach podatku u źródła
  • 4.3. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty
• 5. Opinia o stosowaniu preferencji w poborze podatku u źródła
  • 5.1. Miejsce opinii o stosowaniu preferencji w procesie poboru podatku u źródła
  • 5.2. Podstawy prawne i zakres zastosowania w PDOPrU i PDOFizU
  • 5.3. Podmiot składający wniosek
  • 5.4. Kiedy opinia jest lepsza niż oświadczenie płatnika albo zapłata i wniosek o zwrot
  • 5.5. Wniosek o opinię jako konstrukcja dowodowa, a nie formalność
    • 5.5.1. Warstwa transakcyjno-prawna
    • 5.5.2. Warstwa materialna
  • 5.6. Główna część dokumentacji w sprawach o wydanie opinii o stosowaniu preferencji
  • 5.7. Formularze i rozpoczęcie procedury
  • 5.8. Procedura – opłata, terminy, przebieg weryfikacji, odmowa i kontrola sądowa
  • 5.9. Skutek opinii i granice ochrony
  • 5.10. Ważność opinii – weryfikacja, zmiany, wygaśnięcie, odnowienie
• 6. Oświadczenie kwalifikowane płatnika w mechanizmie pay&refund
  • 6.1. Rola WH-OSC/WH-OSP w mechanizmie pay&refund
  • 6.2. Dwie główne ścieżki wyjścia z pay&refund
  • 6.3. Treść oświadczenia i jego znaczenie dowodowe
  • 6.4. Podpisywanie i złożenie WH-OSC/WH-OSP
  • 6.5. Forma elektroniczna i ryzyka techniczne
  • 6.6. Termin złożenia WH-OSC/WH-OSP
  • 6.7. Spór o możliwość złożenia oświadczenia z wyprzedzeniem
  • 6.8. Skutki WH-OSC/WH-OSP dla wypłat kolejnych i oświadczenie następcze
  • 6.9. Okres między przekroczeniem progu a złożeniem oświadczenia i podejście ostrożnościowe

Rozdział VI. Usługi niematerialne

• 1. Punkt wyjścia – zasada źródła i obowiązek płatnika
• 2. Relacja prawa krajowego i UPO
• 3. Zakład w Polsce. Dwie perspektywy analizy – UPO i prawo krajowe
  • 3.1. Znaczenie „związku” i „przypisania” dochodu do zakładu
  • 3.2. CIT – niepobranie podatku u źródła przy zakładzie
  • 3.3. PIT – dwa odrębne mechanizmy
• 4. Warunki formalne preferencji – certyfikat rezydencji i należyta staranność
  • 4.1. Certyfikat rezydencji – warunek podstawowy
  • 4.2. Należyta staranność
• 5. Rzeczywisty właściciel – granice stosowania koncepcji do usług
• 6. Próg 2 000 000 zł – mechanizm pay&refund a świadczenia niematerialne
• 7. Największe ryzyko praktyczne – kwalifikacja świadczenia i „świadczenia podobne”
• 8. Rodzaje usług niematerialnych
  • 8.1. Usługi doradcze
  • 8.2. Usługi księgowe
  • 8.3. Usługi badania rynku
  • 8.4. Usługi prawne
  • 8.5. Usługi reklamowe
  • 8.6. Usługi zarządzania i kontroli
  • 8.7. Usługi przetwarzania danych
  • 8.8. Usługi rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu
  • 8.9. Usługi gwarancji i poręczeń
  • 8.10. Świadczenia o podobnym charakterze

Rozdział VII. Obowiązki sprawozdawcze

• 1. Wypłaty na rzecz podmiotów posiadających osobowość prawną
  • 1.1. Informacja IFT-2/IFT-2R
  • 1.2. Deklaracja CIT-10Z
  • 1.3. Część F „Dane informacyjne” w załączniku CIT-8/O
• 2. Wypłaty na rzecz podmiotów nieposiadających osobowości prawnej
  • 2.1. Informacja IFT-1/IFT-1R
  • 2.2. Deklaracja roczna PIT-8AR

Rozdział VIII. Dochowanie należytej staranności w podatku u źródła

• 1. Procedura należytej staranności w podatku u źródła
• 2. Audyt rozliczeń w transakcjach związanych z podatkiem u źródła
• 3. Szkolenie personelu z identyfikacji obowiązków związanych z podatkiem u źródła
• 4. Wniosek o interpretację indywidualną jako zabezpieczenie przyjętego stanowiska w podatku u źródła
• 5. Wzory
  • 5.1. Wzór oświadczenia rzeczywistego właściciela należności (BO) – dla podmiotów niepowiązanych/powiązanych
  • 5.2. Oświadczenie o prowadzeniu na terytorium Polski działalności w formie zakładu

Rozdział IX. Odpowiedzi na pytania

• 1. Należności objęte limitem 2 000 000 zł
• 2. Użytkowanie lub prawa do użytkowania urządzenia przemysłowego
• 3. Terminy na złożenie oświadczenia pierwotnego oraz następczego WH-OSC
• 4. Należności z tytułu usług ubezpieczenia i usług brokerskich
• 5. Należności z tytułu usług odpraw celnych, usług pozyskania licencji eksportowych, usług dokumentacyjnych
• 6. Należności z tytułu usługi dostępu do platform elektronicznych określanych jako platformy logistyczne lub giełdy transportowe
• 7. Płatności dokonywane na rzecz nierezydentów w związku z uczestnictwem spółki w zagranicznych targach
• 8. Płatności z tytułu nabycia Certyfikatów CO
• 9. Wynagrodzenie za usługi inżynieryjne
• 10. Wynagrodzenie z tytułu zakupu domen internetowych
• 11. Najem kontenerów socjalnych, biurowych lub sanitarnych
• 12. Należności z tytułu usług pośrednictwa
• 13. Należności z tytułu usług związanych z wykonaniem badania technicznego
• 14. Nabycie usługi najmu samochodu osobowego od zagranicznej firmy typu renta- car, dokonywane przez pracownika spółki
• 15. Nabycie usługi najmu samochodu ciężarowego od zagranicznej firmy, dokonywane przez spółkę

Podsumowanie