Przejdź do treści
Przedsprzedaż

Centralny Rejestr Umów. Zakładanie kont, publikowanie umów, wdrożenie procedur + wzory do pobrania

  • Książka drukowana
    189,00 zł z VAT
Planowany termin wydania:
19 czerwca 2026

Praktyczne kompendium dla osób wdrażających i obsługujących Centralny Rejestr Umów. Zawiera komentarz do przepisów, wzorcowe regulaminy, instrukcje publikacji umów, omówienie formularzy, zasady działania przy błędach systemu oraz przykłady pomagające ocenić, co ujmować w CRU... więcej ›

Opis pełny

Od dnia 1.7.2026 r., na skutek wejście w życie nowelizacji ustawy o finansach publicznych z 4.12.2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1844), każda jednostka sektora finansów publicznych jest zobowiązania do zamieszczania w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (CRU JSFP) informacji o zawartych umowach z zakresu zamówień publicznych. Rejestr ten będzie prowadzony w ogólnodostępnym centralnym systemie teleinformatycznym. Kwestie techniczne związane z zakładaniem kont i publikowaniem umów zawiera rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (Dz.U. 2026 r. poz. 440).

W Państwa ręce oddajemy kompendium wiedzy o CRU, które jest praktycznym narzędziem pracy dla kierowników JSFP oraz osób odpowiedzialnych za wprowadzanie danych do systemu.

W publikacji znajduje się:

  • praktyczny komentarz do art. 34a ustawy o finansach publicznych i rozporządzenia w sprawie Centralnego Rejestru Umów – w formie zagadnień problemowych dla praktyków,
  • wzorcowe regulaminy wewnętrzne wdrażające obowiązki związane z prowadzeniem CRU,
  • opis obsługi technicznej w zakresie zakładania kont oraz publikowania umów w systemie teleinformatycznym,
  • omówienie wszystkich sekcji (formularzy online) ze wskazaniem jakie dane powinny być w nich ujęte,
  • opis schematu działania w przypadku problemów technicznych z systemem,
  • zasady wprowadzania umów do CRU,
  • ponad 100 przykładów operacji finansowych i umów pozwalającą na ustalenie czy dana operacja lub umowa powinna być ujęta w CRU (z możliwością wyszukiwania alfabetycznego).

W książce znajdziecie Państwo także odpowiedzi m.in. na następujące pytania:

  • które jednostki finansów publicznych są zobowiązane do wprowadzania umów do CRU,
  • w jaki sposób ustalić czy dana umowa spełnia definicję umowy o zamówienie publiczne,
  • czy wszystkie umowy podlegają rejestracji w CRU,
  • w jaki sposób założyć konto w systemie CRU,
  • jak przypisać role użytkownikom CRU,
  • w jaki sposób rejestrować umowy zawarte w formie dokumentowej,
  • czy rejestracji podlegają faktury VAT,
  • które dane z umowy powinny zostać wprowadzone do systemu,
  • co, jeśli umowa nie zawiera wszystkich danych wymaganych w CRU,
  • czy należy aktualizować dane o zawartej w umowie,
  • jakie wyłączenia z obowiązku rejestracji umów w CRU przewidział ustawodawca,
  • jakie konsekwencje można ponieść w przypadku niewprowadzenia umowy do CRU,
  • jaki wpływ będzie miało udostępnianie umów w CRU na obowiązek ich udostępniania na wniosek,
  • czy udostępnianie danych w CRU może naruszać przepisy RODO,
  • w jaki sposób zbudować procedury kontroli zarządczej, aby skutecznie wykonać obowiązki związane z CRU.

Książka skierowana jest przede wszystkim do:

  • kierowników jednostek sektora finansów publicznych,
  • kierowników komórek organizacyjnych jsfp,
  • głównych księgowych,
  • skarbników,
  • sekretarzy gmin, powiatów i województw,
  • pracowników komórek zamówień publicznych, którzy zarządzają i uczestniczą w procesach związanych z zawieraniem umów o zamówienia publiczne,
  • audytorów i kontrolerów weryfikujących prawidłowość realizacji procesu rejestracji umów w CRU,
  • obywateli chcących uzyskać dostęp do umów zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych.

Producentem produktu jest: Wydawnictwo C.H.Beck Sp. z o.o., ul. Bonifraterska 17, 00-203 Warszawa, [email protected], tel. +48 22 311 22 22. Powyższe dane kontaktowe służą konsumentom do składania skarg oraz informowania o problemach związanych z bezpieczeństwem produktu.

Spis treści

O autorach

Wykaz skrótów

Wstęp

Rozdział I. Podmioty zobowiązane do udostępniania umów w Centralnym Rejestrze Umów

  • 1. Ogólne wyszczególnienie jednostek zobowiązanych do prowadzenia CRU
  • 2. Organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały
  • 3. Jednostki samorządu terytorialnego i ich związki
  • 4. Związki metropolitalne
  • 5. Jednostki budżetowe
  • 6. Samorządowe zakłady budżetowe
  • 7. Agencje wykonawcze
  • 8. Instytucje gospodarki budżetowej
  • 9. Państwowe fundusze celowe
  • 10. Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa KRUS
  • 11. Narodowy Fundusz Zdrowia
  • 12. Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej
  • 13. Uczelnie publiczne
  • 14. Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne
  • 15. Państwowe i samorządowe instytucje kultury
  • 16. Inne państwowe lub samorządowe osoby prawne
  • 17. Bankowy Fundusz Gwarancyjny
  • 18. Wyłączenia podmiotowe z obowiązku publikacji umów w Centralnym Rejestrze Umów
  • 19. Pytania i odpowiedzi
    • 19.1. Szkoła publiczna
    • 19.2. Szkoła niepubliczna
    • 19.3. Biblioteka gminna będąca IK
    • 19.4. Ochotnicza Straż Pożarna
    • 19.5. Policja
    • 19.6. Jednostki organizacyjne Lasów Państwowych
    • 19.7. Wojewódzki ośrodek ruchu drogowego
    • 19.8. Parki narodowe
    • 19.9. Prokuratura rejonowa
    • 19.10. Wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej
    • 19.11. Spółka komunalna
    • 19.12. Spółdzielnia socjalna
    • 19.13. Powiatowe inspektoraty weterynaryjne oraz inne inspektoraty administracji zespolonej
    • 19.14. Obowiązek udostępniania informacji publicznej przez podmioty inne niż JSFP
    • 19.15. Spółka Skarbu Państwa
    • 19.16. Uczniowski Klub Sportowy
    • 19.17. Organ a jednostka budżetowa
    • 19.18. Centra Usług Wspólnych

Rozdział II. Proces rejestracji umów w Centralnym Rejestrze Umów jako element kontroli zarządczej

  • 1. Definicja kontroli zarządczej
  • 2. Standardy kontroli zarządczej
    • 2.1. Wzmocnienie kompetencji i wiedzy kadry kierowniczej
    • 2.2. Odpowiednia kadra jednostki
    • 2.3. Odpowiednia struktura organizacyjna
    • 2.4. Planowanie działalności
    • 2.5. Zarządzanie ryzykiem
    • 2.6. Wprowadzenie odpowiednich mechanizmów
    • 2.7. Obieg informacji
    • 2.8. Ocena i monitorowanie systemu kontroli zarządczej
    • 2.9. Odpowiedzialność za kontrolę zarządczą
  • 3. Wdrożenie Centralnego Rejestru Umów w ramach budowy systemu kontroli zarządczej
    • 3.1. Rekomendowane wymagania techniczne
    • 3.2. Dostęp do systemu i uwierzytelnianie
    • 3.3. Zarządzanie użytkownikami i uprawnieniami
    • 3.4. Wprowadzanie i aktualizacja danych
    • 3.5. Integracja z systemami dziedzinowymi
    • 3.6. Bezpieczeństwo i zgodność z przepisami
    • 3.7. Pierwsze wdrożenie systemu
      • 3.7.1. Podział obowiązków i odpowiedzialności
      • 3.7.2. Analiza obiegu umów w jednostce
      • 3.7.3. Utworzenie wewnętrznego procesu zgłaszania umów
      • 3.7.4. Opracowanie katalogu umów podlegających wpisowi
      • 3.7.5. Przygotowanie zasad ochrony danych osobowych
      • 3.7.6. Nadanie dostępów do systemu
      • 3.7.7. Wykonanie wpisów testowych
      • 3.7.8. Szkolenie pracowników
      • 3.7.9. Zapewnienie dokumentowania mechanizmów kontroli zarządczej
      • 3.7.10. Pierwszy okres funkcjonowania – okres stabilizacji
    • 3.8. Korzyści z wdrożenia procedury
      • 3.8.1. Zwiększenie transparentności życia publicznego
      • 3.8.2. Wzmocnienie kontroli i nadzoru
      • 3.8.3. Ograniczenie ryzyka nadużyć i korupcji
      • 3.8.4. Usprawnienie zarządzania informacją
      • 3.8.5. Wsparcie dla procesów decyzyjnych
      • 3.8.6. Rozwój cyfryzacji administracji
      • 3.8.7. Możliwość rozwoju modelu Open Data
      • 3.8.8. Standaryzacja procesów i danych
      • 3.8.9. Wzrost odpowiedzialności w administracji publicznej
      • 3.8.10. Podsumowanie
    • 3.9. Ryzyka, problemy i wyzwania wdrożeniowe
      • 3.9.1. Identyfikacja ryzyka
      • 3.9.2. Przeprowadzenie analizy ryzyka i określenie jego poziomu
      • 3.9.3. Reakcja na ryzyko
      • 3.9.4. Zarządzanie ryzykiem wprowadzenia Centralnego Rejestru Umów
        • 3.9.4.1. Brak przygotowania organizacyjnego
        • 3.9.4.2. Niedostosowanie systemów informatycznych
        • 3.9.4.3. Niedobór kompetencji i szkoleń
        • 3.9.4.4. Opór przed zmianą
        • 3.9.4.5. Problemy interpretacyjne przepisów
        • 3.9.4.6. Konflikt między jawnością a ochroną danych
        • 3.9.4.7. Presja czasowa i obowiązki sprawozdawcze
        • 3.9.4.8. Koszty wdrożenia
  • 4. Pytania i odpowiedzi
    • 4.1. Automatyczna publikacja umów z wykorzystaniem wewnętrznych systemów obiegu informacji i dokumentów
    • 4.2. Wdrożenie systemu publikowania umów w CRU a zarządzanie ryzykiem
    • 4.3. Zakres systemu kontroli zarządczej w zakresie CRU

Rozdział III. Proces zakładania konta w systemie

  • 1. Rodzaje kont użytkowników
  • 2. Uprawnienia do założenia konta jednostki
  • 3. Przygotowanie do rejestracji
  • 4. Przygotowanie techniczne
    • 4.1. Proces rejestracji – krok po kroku
      • 4.1.1. Wejście do systemu
      • 4.1.2. Uwierzytelnienie
      • 4.1.3. Wybór wniosku
      • 4.1.4. Wybór funkcji, w jakiej występujemy
      • 4.1.5. Adres e-mail
      • 4.1.6. REGON JSFP
      • 4.1.7. Dane JSFP
      • 4.1.8. Weryfikacja i aktywacja
    • 4.2. Proces zakładania konta użytkownika lub nadania uprawnień – krok po kroku
      • 4.2.1. Wejście do systemu, adres e-mail
      • 4.2.2. REGON JSFP
      • 4.2.3. Role
      • 4.2.4. Komórka organizacyjna
      • 4.2.5. Weryfikacja i aktywacja
  • 5. Pytania i odpowiedzi
    • 5.1. Zakres treści upoważnienia reprezentanta kierownika jednostki
    • 5.2. Wzór pełnomocnictwa i upoważnienia
    • 5.3. Skan dokumentu powołania kierownika jednostki
    • 5.4. Wniosek o założenie konta a zaświadczenia z wyborów samorządowych
    • 5.5. Dokument załączony do wniosku o założenie konta zawarty w dwóch plikach
    • 5.6. Potwierdzenie za zgodność dokumentów dołączanych do wniosku o założenie konta jednostki
    • 5.7. Zmiana nazwiska kierownika jednostki po dacie powołania
    • 5.8. Dwa imiona kierownika jednostki
    • 5.9. Dane osobowe do wpisania w pełnomocnictwie kierownika dla pracownika
    • 5.10. Pełnomocnictwo niespełniające wymogów rejestracji
    • 5.11. Składanie wniosków przez jednostki podległe gminie
    • 5.12. Wniosek o konto – gmina czy urząd obsługujący gminę
    • 5.13. Zespół szkół a zakładanie kont
    • 5.14. Jednostki budżetowe zobowiązane do zakładania kont w CRU

Rozdział IV. Umowy podlegające publikacji w Centralnym Rejestrze Umów

  • 1. Wstępne warunki zakwalifikowania danej umowy do rejestracji w CRU
  • 2. Odpłatny charakter umowy
  • 3. Zamawiający jako strona umowy
  • 4. Wykonawca jako strona umowy
  • 5. Przedmiot zamówienia
    • 5.1. Roboty budowlane
    • 5.2. Dostawy i usługi
  • 6. Formy umowy
    • 6.1. Forma pisemna
    • 6.2. Forma elektroniczna
    • 6.3. Forma dokumentowa
  • 7. Pytania i odpowiedzi
    • 7.1. Umowa zawarta w formie wiadomości e-mail
    • 7.2. Umowa ustna udokumentowana fakturą
    • 7.3. Zawarcie umowy w formie ustnej, gdy regulamin wewnętrzny wymaga formy pisemnej
    • 7.4. Umowa zaakceptowana przez wykonawcę poprzez wiadomość e-mail
    • 7.5. Umowa podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez zamawiającego i wykonawcę
    • 7.6. Umowa podpisana podpisem zaufanym przez zamawiającego i wykonawcę
    • 7.7. Wykonanie świadczenia bez potwierdzenia zawarcia umowy
    • 7.8. Umowy ramowe i umowy wykonawcze od umów ramowych
    • 7.9. Umowa podpisana na rzecz kilku JSFP (zakupy grupowe)
    • 7.10. Umowa, od której obie strony odstąpiły przed jej opublikowaniem
    • 7.11. Wydatki poniesione z tytułu opłaty parkingowej
    • 7.12. Umowy-zlecenia zawarte z nauczycielami przez szkołę podstawową
    • 7.13. Informacje o wydatkach poniesionych tytułem opłat sądowych i administracyjnych, mandatów oraz opłat abonamentowych RTV
    • 7.14. Wydatki z funduszu socjalnego
    • 7.15. Pożyczki z funduszu socjalnego
    • 7.16. Rekompensaty wypłacane spółkom kapitałowym w związku z powierzeniem realizacji części zadań publicznych
    • 7.17. Opłaty sądowe i administracyjne
    • 7.18. Kwoty stanowiące pokrycie przez pracodawcę kosztów noclegu w hotelu pracownika skierowanego w podróż służbową
    • 7.19. Umowy o wykorzystanie samochodu prywatnego do celów służbowych
    • 7.20. Umowy dotacji ze środków publicznych
    • 7.21. Wydatki na szkolenia otwarte, na które JSFP rejestruje swoich pracowników
    • 7.22. Umowy kupna nieruchomości ich najmu oraz dzierżawy
    • 7.23. Data zawarcia umowy, jeśli zamawiający wysłał zlecenie wykonania usługi pocztą elektroniczną
    • 7.24. Umowy zawarte telefonicznie
    • 7.25. Ekwiwalenty pieniężne dla strażaków OSP
    • 7.26. Wartość umowy w przypadku zamówienia z prawem opcji i wznowienia
    • 7.27. Wartość umowy – czy należy ująć VAT
    • 7.28. Wartość umowy, gdy zrealizowane wydatki są niższe od kwoty wskazanej w umowie
    • 7.29. Brak informacji o wartości umowy
    • 7.30. Umowy zawarte przed wejściem w życie obowiązkowego CRU
    • 7.31. Informacja w CRU o okresie, na jaki została zawarta umowa
    • 7.32. Aktualizacja informacji zawartych w CRU
    • 7.33. Informacje w CRU o umowie zawartej z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej
    • 7.34. Wartość umowy zawartej na czas nieoznaczony wpisywana do CRU
    • 7.35. Umowy na obsługę bankową, kredyty i pożyczki
    • 7.36. Wartość umowy podawana w CRU na obsługę rachunku bankowego
    • 7.37. Brak kwalifikacji CRU jako rejestru publicznego
    • 7.38. Umowy darowizny, użyczenia, ramowe a obowiązek informacji w CRU
    • 7.39. Charakter umowy objętej obowiązkiem informacyjnym w CRU
    • 7.40. Usuwanie danych z CRU
    • 7.41. Załączniki do umowy
    • 7.42. Informacja o zamówieniu w formie dokumentowej w CRU
    • 7.43. Umowa-zlecenie z pielęgniarkami i lekarzami
    • 7.44. Umowy zawierane w ramach wykonywania działalności kulturalnej
    • 7.45. Zastrzeżenie w umowach z zakresu działalności artystycznej
    • 7.46. Umowy o prowadzenie rodzinnego domu pomocy
    • 7.47. Umowy zawierane przez jednostki pomocy społecznej na wykonywanie pieczy zastępczej
    • 7.48. Umowy zawierane przez OPS z osobami fizycznymi zlecające wykonywanie przez nie usług opiekuńczych i asystentów rodziny
    • 7.49. Umowy zawierane przez urzędy pracy z przedsiębiorcami na realizację form pomocy
    • 7.50. Umowy wynajmu pomieszczeń przez JSFP na rzecz podmiotów zewnętrznych
    • 7.51. Umowy na grupowe ubezpieczenia pracownicze i umowy na ubezpieczenia majątkowe JSFP
    • 7.52. Umowy zawierane w trybie zamówienia z wolnej ręki w tym zamówienia in-house
    • 7.53. Uchwały powierzające spółce realizację zadań własnych JST

Rozdział V. Zasady wprowadzania danych do Centralnego Rejestru Umów

  • 1. Zasada wprowadzania umów przez jednostki, których plany finansowe są obciążane danym zobowiązaniem
  • 2. Zakres danych wprowadzanych do Centralnego Rejestru Umów
  • 3. Ograniczenia ustawowe
  • 4. Termin wprowadzenia danych
  • 5. Przepisy wykonawcze
  • 6. Numer umowy
  • 7. Data zawarcia umowy
  • 8. Okres, na jaki została zawarta umowa
    • 8.1. Umowy zawierane na czas oznaczony
    • 8.2. Umowy zawierane na czas nieoznaczony
    • 8.3. Sposób oznaczenia okresu, na jaki została zawarta umowa na czas oznaczony
    • 8.4. Aktualizacja zapisów w Centralnym Rejestrze Umów w związku ze zmianą okresu, na jaki została zawarta umowa
    • 8.5. Zmiana okresu, na jaki została zawarta umowa po jego upływie
    • 8.6. Okres, na jaki została zawarta umowa w przypadku prawa opcji i wznowień
    • 8.7. Okres, na jaki została zawarta umowa ramowa i wykonawcza
  • 9. Oznaczenie stron umowy
    • 9.1. Zakres ujawnianych danych
    • 9.2. Jednostka samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa jako strony umowy
  • 10. Wskazanie przedmiotu umowy
  • 11. Wartość umowy
  • 12. Wskazanie, czy umowa jest finansowana ze środków z budżetu Unii Europejskiej i innych źródeł
  • 13. Status umowy
  • 14. Dzień zakończenia obowiązywania umowy
  • 15. Podstawa prawna nieudostępnienia informacji o umowie
  • 16. Podstawa dokonania aktualizacji informacji zawartych w Centralnym Rejestrze Umów
    • 16.1. Aktualizacja numeru umowy
    • 16.2. Aktualizacja daty zawarcia umowy
    • 16.3. Aktualizacja okresu, na jaki została zawarta umowa
    • 16.4. Aktualizacja oznaczenia stron umowy
    • 16.5. Zmiana przedmiotu umowy
    • 16.6. Aktualizacja wartości umowy
    • 16.7. Zmiana w zakresie źródła finansowania
    • 16.8. Aktualizacja statusu umowy i dnia zakończenia obowiązywania umowy
    • 16.9. Aktualizacja podstawy prawnej nieudostępnienia informacji o umowie
  • 17. Pytania i odpowiedzi
    • 17.1. Zakres danych wprowadzanych do CRU
    • 17.2. Dane fakultatywne
    • 17.3. Dane wyłączone z publikacji
    • 17.4. Termin publikacji
    • 17.5. Ujmowanie aneksów wartościowych do umów w CRU
    • 17.6. Ujmowanie aneksów terminowych do umów w CRU
    • 17.7. Aktualizacja prawa opcji
    • 17.8. Zmiany umów w zakresie nieujętym w CRU
    • 17.9. Sposób wskazania wartości umowy
    • 17.10. Sposób ujmowania wartości umowy, której stroną nie jest płatnik VAT
    • 17.11. Aktualizacja wpisów w CRU w przypadku aneksu terminowego zawartego po terminie realizacji umowy
    • 17.12. Sposób wskazania wartości umowy przy cenach jednostkowych
    • 17.13. Okres gwarancji a status umowy
    • 17.14. Zakończenie umowy przed umówionym terminem a status umowy
    • 17.15. Wpływ sporu dotyczącego umowy na publikację w CRU
    • 17.16. Obowiązek wskazania dnia zakończenia realizacji umowy zawartej na czas nieoznaczony

Rozdział VI. Ochrona danych osobowych

  • 1. Zasady i zakres ochrony danych osobowych
  • 2. Pytania i odpowiedzi
    • 2.1. Dane osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej, która jest stroną umowy-zlecenia
    • 2.2. PESEL i numer dowodu osobistego osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, która jest stroną umowy-zlecenia
    • 2.3. Adres zamieszkania osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej
  • 2.4. Adres siedziby przedsiębiorcy

Rozdział VII. Odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o finansach publicznych

  • 1. Zagadnienia wstępne
  • 2. Odpowiedzialność za naruszenie zasad publikacji umów w Centralnym Rejestrze Umów
  • 3. Dyscyplina finansów publicznych – zarys
  • 4. Naruszenie art. 34a FinPubU a dyscyplina finansów publicznych
  • 5. Odpowiedzialność karna
  • 6. Odpowiedzi na pytania
    • 6.1. Dyscyplina finansów publicznych a nieopublikowanie umowy lub nieterminowe jej zamieszczenie
    • 6.2. Konsekwencje za nieopublikowanie lub nieterminowe opublikowanie umowy w CRU na gruncie ustawy o finansach publicznych

Rozdział VIII. Wzory dokumentów

  • 1. Upoważnienia
    • 1.1. Upoważnienia do zakładania konta
    • 1.2. Upoważnienie do reprezentowania kierownika jednostki w zakresie realizacji obowiązków związanych z Centralnym Rejestrem Umów
  • 2. Procedura wewnętrzna prowadzenia Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych
  • 3. Regulamin Zamówień Publicznych z uwzględnieniem CRU

Aneks

Pliki do pobrania

Materiały dodatkowe w cenie książki

Do książki została dołączona karta zdrapka umożliwiająca pobranie materiałów uzupełniających publikację.

Pobierz edytowalne wersje wzorów dokumentów omawianych w publikacji m.in.:

  • Wzory upoważnień do zakładania kont i wprowadzania danych do systemu teleinformatycznego(wymagane przepisami).
  • Wzorcowy Regulamin zamówień publicznych z uwzględnieniem rejestracji umów w CRU wraz z załącznikami.
  • Wzorcowa procedura rejestracji umów w CRU.
  • Zarządzenia i Instrukcje w zakresie stosowania CRU w ramach kontroli zarządczej.

Wejdź na stronę repozytorium.beck.pl i wprowadź kod ze zdrapki.