Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem. Analiza normatywna, orzecznicza i praktyka sądowa

Wykaz skrótów

Wykaz orzecznictwa

Wykaz innych źródeł

Bibliografia

Wstęp

Rozdział I. Podstawowe pojęcia oraz konstrukcja władzy rodzicielskiej w kontekście kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem

• § 1. Wyjaśnienie znaczenia określenia „małoletnie dziecko”
• § 2. Wyjaśnienie znaczenia określenia „matka”
• § 3. Wyjaśnienie znaczenia określenia „ojciec”
• § 4. Wyjaśnienie znaczenia określeń: „rodzina” i „rodzice”
• § 5. Pojęcie „władzy rodzicielskiej”
  • I. Pojęcie „władzy rodzicielskiej” w literaturze przedmiotu i judykaturze
  • II. Pojęcie „władzy rodzicielskiej” według KRO
• § 6. Wykonywanie władzy rodzicielskiej
• § 7. Powstanie i ustanie władzy rodzicielskiej
  • I. Powstanie władzy rodzicielskiej
  • II. Ustanie władzy rodzicielskiej

Rozdział II. Prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów między małoletnim dzieckiem a rodzicem

• § 1. Prawo małoletniego dziecka do utrzymywania kontaktów z rodzicem jako jedno z praw człowieka
• § 2. Konstytucyjny i międzynarodowy wymiar prawa małoletniego dziecka do kontaktów z rodzicem
• § 3. Prawo małoletniego dziecka do utrzymywania kontaktów z rodzicem biologicznym (a nie prawnym)
• § 4. Aspekty prawne i psychologiczne obowiązku małoletniego dziecka utrzymywania kontaktów z rodzicem
• § 5. Aspekty prawne i psychologiczne obowiązku rodziców utrzymywania kontaktów z małoletnim dzieckiem
• § 6. Prawo małoletniego dziecka do utrzymywania kontaktów z rodzicem, a status małoletniego dziecka w postępowaniu o kontakty z rodzicem
• § 7. Prawo i obowiązek małoletniego dziecka ubezwłasnowolnionego całkowicie do utrzymywania kontaktów z rodzicem

Rozdział III. Ustalanie zasad i form kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem

• § 1. Zakres pojęcia „kontaktów” małoletniego dziecka z rodzicem (ujęcie ogólne)
• § 2. Ustalanie zasad utrzymywania kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
• § 3. Ustalanie zasad kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem w sytuacji umieszczenia małoletniego dziecka w pieczy zastępczej
• § 4. Ustalanie form kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
  • I. Uwagi wstępne
  • II. Kontakty bezpośrednie małoletniego dziecka z rodzicem
  • III. Kontakty pośrednie małoletniego dziecka z rodzicem
  • IV. Kontakty zastępcze małoletniego dziecka z rodzicem
  • V. Kontakty „rekoncyliacyjne” małoletniego dziecka z rodzicem
  • VI. Kontakty „wieloetapowe” małoletniego dziecka z rodzicem
• § 5. Trudności przy redagowaniu sentencji orzeczenia i ugody dotyczących form kontaktów z małoletnim dzieckiem

Rozdział IV. Postępowanie zabezpieczające w sprawie o kontakty małoletniego dziecka z rodzicem

• § 1. Tryb, termin i warunki udzielenia zabezpieczenia w sprawie o kontakty małoletniego dziecka z rodzicem
• § 2. Postępowanie zabezpieczające w sprawie o kontakty małoletniego dziecka z rodzicem
  • I. Wymogi wniosku o udzielenie zabezpieczenia kontaktów
  • II. Zasady orzekania w przedmiocie zabezpieczenia kontaktów oraz wypadek niecierpiący zwłoki
  • III. Obowiązek nakazania zapłaty określonej sumy pieniężnej w postępowaniu zabezpieczającym
  • IV. Wola małoletniego dziecka w postępowaniu zabezpieczającym

Rozdział V. Stanowisko małoletniego dziecka w sprawie o kontakty z rodzicem

• § 1. Prawo małoletniego dziecka do zajęcia stanowiska w sprawie o kontakty z rodzicem w świetle standardów prawnomiędzynarodowych
• § 2. Prawo małoletniego dziecka do zajęcia stanowiska w sprawie o kontakty z rodzicem w świetle Konstytucji RP
• § 3. Prawo małoletniego dziecka do zajęcia stanowiska na podstawie KPC oraz KRO
• § 4. Wysłuchanie małoletniego dziecka w sprawie o kontakty z rodzicem w postępowaniu mediacyjnym
• § 5. Przesłanki i charakter prawny wysłuchania małoletniego dziecka przez sąd w sprawie o kontakty z rodzicem
• § 6. Wysłuchanie małoletniego dziecka przez sąd w sprawie o kontakty z rodzicem
  • I. Uwagi wstępne
  • II. Zasada jednokrotnego wysłuchania małoletniego dziecka przez ten sam sąd oraz praktyka sądowa
  • III. Zasada uzasadniania przez sąd przyczyn odstąpienia od czynności wysłuchania małoletniego dziecka oraz praktyka sądowa
  • IV. Zasady dotyczące miejsca wysłuchania małoletniego dziecka oraz praktyka sądowa
  • V. Zasady odnoszące się do udziału innych osób w wysłuchaniu małoletniego dziecka oraz praktyka sądowa
  • VI. Zasady dokumentowania przebiegu wysłuchania małoletniego dziecka przez sąd oraz praktyka sądowa
  • VII. Zasada bezpośredniości i poufności wysłuchania małoletniego dziecka oraz praktyka sądowa
  • VIII. Zasady odnoszące się do czynności przygotowawczych sądu przed wysłuchaniem małoletniego dziecka w praktyce sądowej
  • IX. Zasady wyznaczania terminu wysłuchania małoletniego dziecka i zawiadamiania o tej czynności w praktyce sądowej – wyniki badań ankietowych i aktowych
  • X. Zasady dotyczące przebiegu i sposobu przeprowadzenia przez sąd czynności wysłuchania małoletniego dziecka oraz praktyka sądowa
• § 7. Prawo małoletniego dziecka do odmowy udziału w wysłuchaniu w sprawie o kontakty z rodzicem
• § 8. Praktyka ustalania stanowiska małoletniego dziecka przez kuratora sądowego – wyniki badań ankietowych i aktowych
• § 9. Praktyka ustalania stanowiska małoletniego dziecka przez biegłych OZSS w sprawie o kontakty z rodzicem
• § 10. Wysłuchanie małoletniego dziecka w aspekcie postępowania dowodowego w sprawie o kontakty z rodzicem
• § 11. Oczekiwania i obawy dzieci wobec wysłuchania w sprawach ich dotyczących – wyniki badań zagranicznych
• § 12. Nieprawidłowości w realizacji obowiązku wysłuchania małoletniego dziecka przez sąd – wyniki lustracji oraz badania aktowego spraw o kontakty z rodzicem (także prowadzonych łącznie o kontakty i władzę rodzicielską).
  • I. Uwagi wstępne
  • II. Nieprawidłowości w realizacji obowiązku wysłuchania małoletniego dziecka w sprawach dotyczących osoby małoletniego w latach 2015−2016 (wyniki lustracji)
  • III. Nieprawidłowości w realizacji obowiązku wysłuchania małoletniego dziecka w sprawach o kontakty oraz prowadzonych łącznie o kontakty i władzę rodzicielską w latach 2021−2025 (wyniki badania aktowego)
  • IV. Zmiany oraz utrzymujące się nieprawidłowości w praktyce wysłuchania małoletniego dziecka – ujęcie porównawcze

Rozdział VI. Krajowe badania dotyczące doświadczeń i opinii dzieci w zakresie wysłuchania przez sąd

• § 1. Doświadczenia i opinie małoletnich dotyczące wysłuchania przez sąd – wyniki badań krajowych
• § 2. Doświadczenia i opinie małoletnich w zakresie wysłuchania przez sąd w sprawie o kontakty z rodzicem – wyniki badań ankietowych
• § 3. Propozycje zmian dotyczące wysłuchania małoletniego dziecka i ochrony jego praw w sprawie o kontakty z rodzicem

Rozdział VII. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem a władza rodzicielska rodzica uprawnionego do kontaktów – aspekty normatywne i orzecznicze

• § 1. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem na tle władzy rodzicielskiej – znaczenie relacji rodzinnych i rola sądu
• § 2. Osobista styczność rodziców z małoletnim dzieckiem a władza rodzicielska
• § 3. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w przypadku wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez rodziców żyjących w rozłączeniu
• § 4. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w przypadku pieczy naprzemiennej (współdzielonej)
  • I. Pojęcie i podstawa prawna pieczy naprzemiennej (współdzielonej)
  • II. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w przypadku pieczy naprzemiennej (współdzielonej) – granice i odrębność instytucji
  • III. Warunki i zasady orzekania o pieczy naprzemiennej (współdzielonej)
  • IV. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicami w przypadku pieczy naprzemiennej (współdzielonej)
• § 5. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w przypadku powierzenia wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców (art. 107 § 2 KRO, art. 58 § 1a KRO)
• § 6. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej na podstawie art. 109 KRO
• § 7. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w przypadku pozbawienia władzy rodzicielskiej
• § 8. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w przypadku zawieszenia władzy rodzicielskiej
• § 9. Procesowa realizacja prawa małoletniego dziecka do zajęcia stanowiska w sprawie o władzę rodzicielską i kontakty
• § 10. Relacje między kontaktami małoletniego dziecka z rodzicem a władzą rodzicielską – uwagi końcowe

Rozdział VIII. Ograniczenie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem

• § 1. Ograniczenie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem w świetle międzynarodowych i europejskich standardów ochrony praw dziecka
• § 2. Ograniczenie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem przed nowelizacją KRO z 6.11.2008 r.
• § 3. Charakterystyka ustawowych ograniczeń kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem (art. 113² § 2 KRO)
• § 4. Przesłanki ograniczenia kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
• § 5. Współdziałanie rodziców przy wykonywaniu kontaktów z małoletnim dzieckiem – art. 113⁴ KRO oraz wykorzystanie narzędzi cyfrowych (wyniki badań ankietowych)
• § 6. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w obecności drugiego z rodziców
• § 7. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w obecności osoby trzeciej (art. 113² § 2 pkt 3 KRO)
• § 8. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w obecności kuratora sądowego
  • I. Specyfika i uwarunkowania kontaktów w obecności kuratora sądowego
  • II. Ramy czasowe kontaktów w obecności kuratora sądowego
  • III. Miejsce realizacji kontaktów w obecności kuratora sądowego
  • IV. Rola kuratora sądowego uczestniczącego w kontaktach
• § 9. Nadzór kuratora sądowego nad wykonaniem kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
• § 10. Kontakty małoletniego dziecka z rodzicem w obecności kuratora sądowego oraz inne formy nadzoru nad ich wykonywaniem – w świetle wyników badań ankietowych
• § 11. Najdalej idące formy ingerencji w utrzymywanie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
• § 12. Najdalej idące formy ingerencji w utrzymywanie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem w warunkach równoległego postępowania karnego – wybrane zagadnienia
• § 13. Wola małoletniego dziecka a ingerencja w utrzymywanie kontaktów z rodzicem
• § 14. Proponowane kierunki zmian w regulacjach dotyczących ograniczenia kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem

Rozdział IX. Postępowanie w celu skutecznego wykonania kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem

• § 1. Rys historyczny postępowania o wykonanie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
• § 2. Charakter prawny postępowania o wykonanie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
• § 3. Postępowanie w sprawie o wykonanie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
  • I. Właściwość sądu oraz inicjowanie postępowań wykonawczego – wymogi wniosku i konsekwencje formalizmu
  • II. Czynności związane z przygotowaniem rozprawy w świetle skuteczności i sprawności postępowania
  • III. Dwuetapowość postępowania
  • IV. Zaskarżalność postanowień wydanych na podstawie art. 598¹⁵ i 598¹⁶ KPC
  • V. Przesłanki zagrożenia nakazaniem zapłaty i nakazania zapłaty (art. 598¹⁵– 598¹⁶ KPC)
  • VI. Zasady ustalania sumy pieniężnej w postanowieniu o zagrożeniu nakazaniem zapłaty (art. 598¹⁵ KPC)
• § 4. Wybrane zagadnienia dotyczące problematyki umorzenia postępowania o wykonanie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
• § 5. Wola małoletniego dziecka w postępowaniu o wykonanie kontaktów z rodzicem
• § 6. Skuteczność mechanizmu postępowania o wykonanie kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
  • I. Ograniczenia efektywności postępowania o wykonanie kontaktów w świetle danych statystycznych i praktyki sądowe
  • II. Funkcjonowanie mechanizmu wykonania kontaktów w praktyce sądowej
  • III. Kierunki zmian wynikające z analizy danych ogólnokrajowych i lokalnych dotyczących skuteczności egzekwowania kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
  • IV. Wnioski z analizy porównawczej skuteczności mechanizmu wykonania kontaktów
• § 7. Kierunki modernizacji regulacji prawnej dotyczącej wykonania kontaktów małoletniego dziecka z rodzicem
  • I. Propozycje modernizacji dwuetapowego postępowania o wykonanie kontaktów
  • II. Narzędzia technologiczne jako instrument usprawnienia postępowania o wykonanie kontaktów

Zakończenie

Indeks rzeczowy