Odpowiedzialność karna a konstrukcja handlowej spółki osobowej w organizacji

Po zawarciu umowy spółki osobowej, a przed wpisaniem jej do rejestru przedsiębiorców powstaje określony byt. W doktrynie przyjmuje on różne określenia: przedspółka, spółka osobowa w organizacji, spółka in statu nascendi, spółka w organizacji de iure, czy np. spółka w fazie wstępnej.

W KSH brak jest ogólnych przepisów dotyczących spółek osobowych w organizacji. Pojawia się tylko regulacja śladowa odnośnie niektórych kwestii związanych z ich funkcjonowaniem. Ustawodawca nie uregulował dostatecznie stanu prawnego po zawarciu umowy spółki osobowej a przed jej rejestracją. Brak jest bowiem przepisu określającego jednoznacznie charakter prawny stosunków prawnych nawiązanych w tym okresie. Kwestia charakteru bytu prawnego tego podmiotu ma istotne znaczenie z punktu widzenia jego odpowiedzialności na gruncie prawa karnego sensu largo. W fazie istnienia spółki osobowej w organizacji byt ten może być adresatem norm przewidzianych w prawie karnym sensu largo. Posłużenie się w prawie karnym pojęciami jednostka organizacyjna czy jednostka organizacyjna, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną rodzi zagadnienie czy spółka osobowa w organizacji, a jak tak to kiedy jest adresatem norm prawa karnego sensu largo.

Zagadnienie to jest sporne w doktrynie i to zarówno na gruncie KSH, jak i prawa karnego. Monografia niniejsza stanowi próbę odpowiedzi na to pytanie i przedstawia stanowisko własne autora w tej spornej kwestii.